From StotraSamhita
||trayOdazO'dhyAyaH - kSEtrakSEtrajJa-vibhAga-yOgaH||
zrIbhagavAnuvAca
idaM zarIraM kauntEya kSEtramityabhidhIyatE| +EtadyO vEtti taM prAhuH kSEtrajJa iti tadvidaH||1|| |
kSEtrajJaM cApi mAM viddhi sarvakSEtrESu bhArata| +kSEtrakSEtrajJayOrjJAnaM yattajjJAnaM mataM mama||2|| |
tat kSEtraM yacca yAdRkca yadvikAri yatazca yat| +sa ca yO yatprabhAvazca tatsamAsEna mE zRNu||3|| |
RSibhirbahudhA gItaM chandObhirvividhaiH pRthak| +brahmasUtrapadaizcaiva hEtumadbhirvinizcitaiH||4|| |
mahAbhUtAnyahaGkArO buddhiravyaktamEva ca| +indriyANi dazaikaM ca paJca cEndriyagOcarAH||5|| |
icchA dvESaH sukhaM duHkhaM saGghAtazcEtanA dhRtiH| +Etat kSEtraM samAsEna savikAramudAhRtam||6|| |
amAnitvamadambhitvamahiMsA kSAntirArjavam| +AcAryOpAsanaM zaucaM sthairyamAtmavinigrahaH||7|| |
indriyArthESu vairAgyamanahaGkAra Eva ca| +janmamRtyujarAvyAdhiduHkhadOSAnudarzanam||8|| |
asaktiranabhiSvaGgaH putradAragRhAdiSu| +nityaM ca samacittatvamiSTAniSTOpapattiSu||9|| |
mayi cAnanyayOgEna bhaktiravyabhicAriNI| +viviktadEzasEvitvam aratirjanasaMsadi||10|| |
adhyAtmajJAnanityatvaM tattvajJAnArthadarzanam| +EtajjJAnamiti prOktamajJAnaM yadatO'nyathA||11|| |
jJEyaM yattatpravakSyAmi yajjJAtvA'mRtamaznutE| +anAdimatparaM brahma na sattannAsaducyatE||12|| |
sarvataH pANipAdaM tat sarvatO'kSizirOmukham| +sarvataH zrutimallOkE sarvamAvRtya tiSThati||13|| |
sarvEndriyaguNAbhAsaM sarvEndriyavivarjitam| +asaktaM sarvabhRccaiva nirguNaM guNabhOktR ca||14|| |
bahirantazca bhUtAnAmacaraM caramEva ca| +sUkSmatvAttadavijJEyaM dUrasthaM cAntikE ca tat||15|| |
avibhaktaM ca bhUtESu vibhaktamiva ca sthitam| +bhUtabhartR ca tajjJEyaM grasiSNu prabhaviSNu ca||16|| |
jyOtiSAmapi tajjyOtistamasaH paramucyatE| +jJAnaM jJEyaM jJAnagamyaM hRdi sarvasya viSThitam||17|| |
iti kSEtraM tathA jJAnaM jJEyaM cOktaM samAsataH| +madbhakta EtadvijJAya madbhAvAyOpapadyatE||18|| |
prakRtiM puruSaM caiva viddhyanAdi ubhAvapi| +vikArAMzca guNAMzcaiva viddhi prakRtisambhavAn||19|| |
kAryakAraNakartRtvE hEtuH prakRtirucyatE| +puruSaH sukhaduHkhAnAM bhOktRtvE hEturucyatE||20|| |
puruSaH prakRtisthO hi bhuGktE prakRtijAn guNAn| +kAraNaM guNasaGgO'sya sadasadyOnijanmasu||21|| |
upadraSTA'numantA ca bhartA bhOktA mahEzvaraH| +paramAtmEti cApyuktO dEhE'smin puruSaH paraH||22|| |
ya EvaM vEtti puruSaM prakRtiM ca guNaiH saha| +sarvathA vartamAnO'pi na sa bhUyO'bhijAyatE||23|| |
dhyAnEna''tmani pazyanti kEcidAtmAnamAtmanA| +anyE sAGkhyEna yOgEna karmayOgEna cAparE||24|| |
anyE tvEvamajAnantaH zrutvA'nyEbhya upAsatE| +tE'pi cAtitarantyEva mRtyuM zrutiparAyaNAH||25|| |
yAvat saJjAyatE kiJcit sattvaM sthAvarajaGgamam| +kSEtrakSEtrajJasaMyOgAt tadviddhi bharatarSabha||26|| |
samaM sarvESu bhUtESu tiSThantaM paramEzvaram| +vinazyatsvavinazyantaM yaH pazyati sa pazyati||27|| |
samaM pazyan hi sarvatra samavasthitamIzvaram| +na hinastyAtmanA''tmAnaM tatO yAti parAM gatim||28|| |
prakRtyaiva ca karmANi kriyamANAni sarvazaH| +yaH pazyati tathA''tmAnamakartAraM sa pazyati||29|| |
yadA bhUtapRthagbhAvamEkasthamanupazyati| +tata Eva ca vistAraM brahma sampadyatE tadA||30|| |
anAditvAnnirguNatvAt paramAtmA'yamavyayaH| +zarIrasthO'pi kauntEya na karOti na lipyatE||31|| |
yathA sarvagataM saukSmyAdAkAzaM nOpalipyatE| +sarvatrAvasthitO dEhE tathA''tmA nOpalipyatE||32|| |
yathA prakAzayatyEkaH kRtsnaM lOkamimaM raviH| +kSEtraM kSEtrI tathA kRtsnaM prakAzayati bhArata||33|| |
kSEtrakSEtrajJayOrEvam antaraM jJAnacakSuSA| +bhUtaprakRtimOkSaM ca yE viduryAnti tE param||34|| |
||OM tatsaditi zrImadbhagavadgItAsUpaniSatsu brahmavidyAyAM yOgazAstrE zrIkRSNArjunasaMvAdE kSEtrakSEtrajJavibhAgayOgO nAma trayOdazO'dhyAyaH||