From StotraSamhita
||aSTAdazO'dhyAyaH - mOkSa-sannyAsa-yOgaH||
arjuna uvAca
sannyAsasya mahAbAhO tattvamicchAmi vEditum| +tyAgasya ca hRSIkEza pRthakkEziniSUdana||1|| |
zrIbhagavAnuvAca
kAmyAnAM karmaNAM nyAsaM sannyAsaM kavayO viduH| +sarvakarmaphalatyAgaM prAhustyAgaM vicakSaNAH||2|| |
tyAjyaM dOSavadityEkE karma prAhurmanISiNaH| +yajJadAnatapaHkarma na tyAjyamiti cAparE||3|| |
nizcayaM zRNu mE tatra tyAgE bharatasattama| +tyAgO hi puruSavyAghra trividhaH samprakIrtitaH||4|| |
yajJadAnatapaHkarma na tyAjyaM kAryamEva tat| +yajJO dAnaM tapazcaiva pAvanAni manISiNAm||5|| |
EtAnyapi tu karmANi saGgaM tyaktvA phalAni ca| +kartavyAnIti mE pArtha nizcitaM matamuttamam||6|| |
niyatasya tu sannyAsaH karmaNO nOpapadyatE| +mOhAttasya parityAgastAmasaH parikIrtitaH||7|| |
duHkhamityEva yatkarma kAyaklEzabhayAt tyajEt| +sa kRtvA rAjasaM tyAgaM naiva tyAgaphalaM labhEt||8|| |
kAryamityEva yatkarma niyataM kriyatE'rjuna| +saGgaM tyaktvA phalaM caiva sa tyAgaH sAttvikO mataH||9|| |
na dvESTyakuzalaM karma kuzalE nAnuSajjatE| +tyAgI sattvasamAviSTO mEdhAvI chinnasaMzayaH||10|| |
na hi dEhabhRtA zakyaM tyaktuM karmANyazESataH| +yastu karmaphalatyAgI sa tyAgItyabhidhIyatE||11|| |
aniSTamiSTaM mizraM ca trividhaM karmaNaH phalam| +bhavatyatyAginAM prEtya na tu sannyAsinAM kvacit||12|| |
paJcaitAni mahAbAhO kAraNAni nibOdha mE| +sAGkhyE kRtAntE prOktAni siddhayE sarvakarmaNAm||13|| |
adhiSThAnaM tathA kartA karaNaM ca pRthagvidham| +vividhAzca pRthakcESTA daivaM caivAtra paJcamam||14|| |
zarIravAGmanObhiryat karma prArabhatE naraH| +nyAyyaM vA viparItaM vA paJcaitE tasya hEtavaH||15|| |
tatraivaM sati kartAramAtmAnaM kEvalaM tu yaH| +pazyatyakRtabuddhitvAnna sa pazyati durmatiH||16|| |
yasya nAhaM kRtO bhAvO buddhiryasya na lipyatE| +hatvA'pi sa imA^llOkAnna hanti na nibadhyatE||17|| |
jJAnaM jJEyaM parijJAtA trividhA karmacOdanA| +karaNaM karma kartEti trividhaH karmasaGgrahaH||18|| |
jJAnaM karma ca kartA ca tridhaiva guNabhEdataH| +prOcyatE guNasaGkhyAnE yathAvacchRNu tAnyapi||19|| |
sarvabhUtESu yEnaikaM bhAvamavyayamIkSatE| +avibhaktaM vibhaktESu tajjJAnaM viddhi sAttvikam||20|| |
pRthaktvEna tu yajjJAnaM nAnAbhAvAn pRthagvidhAn| +vEtti sarvESu bhUtESu tajjJAnaM viddhi rAjasam||21|| |
yattu kRtsnavadEkasmin kAryE saktamahaitukam| +atattvArthavadalpaM ca tattAmasamudAhRtam||22|| |
niyataM saGgarahitamarAgadvESataH kRtam| +aphalaprEpsunA karma yattatsAttvikamucyatE||23|| |
yattu kAmEpsunA karma sAhaGkArENa vA punaH| +kriyatE bahulAyAsaM tadrAjasamudAhRtam||24|| |
anubandhaM kSayaM hiMsAmanapEkSya ca pauruSam| +mOhAdArabhyatE karma yattattAmasamucyatE||25|| |
muktasaGgO'nahaMvAdI dhRtyutsAhasamanvitaH| +siddhyasiddhyOrnirvikAraH kartA sAttvika ucyatE||26|| |
rAgI karmaphalaprEpsurlubdhO hiMsAtmakO'zuciH| +harSazOkAnvitaH kartA rAjasaH parikIrtitaH||27|| |
ayuktaH prAkRtaH stabdhaH zaThO naiSkRtikO'lasaH| +viSAdI dIrghasUtrI ca kartA tAmasa ucyatE||28|| |
buddhErbhEdaM dhRtEzcaiva guNatastrividhaM zRNu| +prOcyamAnamazESENa pRthaktvEna dhanaJjaya||29|| |
pravRttiM ca nivRttiM ca kAryAkAryE bhayAbhayE| bandhaM mOkSaM ca yA vEtti buddhiH sA pArtha sAttvikI||30|| |
yayA dharmamadharmaM ca kAryaM cAkAryamEva ca| +ayathAvat prajAnAti buddhiH sA pArtha rAjasI||31|| |
adharmaM dharmamiti yA manyatE tamasA'vRtA| +sarvArthAn viparItAMzca buddhiH sA pArtha tAmasI||32|| |
dhRtyA yayA dhArayatE manaHprANEndriyakriyAH| +yOgEnAvyabhicAriNyA dhRtiH sA pArtha sAttvikI||33|| |
yayA tu dharmakAmArthAn dhRtyA dhArayatE'rjuna| +prasaGgEna phalAkAGkSI dhRtiH sA pArtha rAjasI||34|| |
yayA svapnaM bhayaM zOkaM viSAdaM madamEva ca| +na vimuJcati durmEdhA dhRtiH sA pArtha tAmasI||35|| |
sukhaM tvidAnIM trividhaM zRNu mE bharatarSabha| +abhyAsAdramatE yatra duHkhAntaM ca nigacchati||36|| |
yattadagrE viSamiva pariNAmE'mRtOpamam| +tatsukhaM sAttvikaM prOktam AtmabuddhiprasAdajam||37|| |
viSayEndriyasaMyOgAd-yattadagrE'mRtOpamam| +pariNAmE viSamiva tatsukhaM rAjasaM smRtam||38|| |
yadagrE cAnubandhE ca sukhaM mOhanamAtmanaH| +nidrAlasyapramAdOtthaM tattAmasamudAhRtam||39|| |
na tadasti pRthivyAM vA divi dEvESu vA punaH| +sattvaM prakRtijairmuktaM yadEbhiH syAt tribhirguNaiH||40|| |
brAhmaNakSatriyavizAM zUdrANAM ca parantapa| +karmANi pravibhaktAni svabhAvaprabhavairguNaiH||41|| |
zamO damastapaH zaucaM kSAntirArjavamEva ca| +jJAnaM vijJAnamAstikyaM brahmakarma svabhAvajam||42|| |
zauryaM tEjO dhRtirdAkSyaM yuddhE cApyapalAyanam| +dAnamIzvarabhAvazca kSAtraM karma svabhAvajam||43|| |
kRSigaurakSyavANijyaM vaizyakarma svabhAvajam| +paricaryAtmakaM karma zUdrasyApi svabhAvajam||44|| |
svE svE karmaNyabhirataH saMsiddhiM labhatE naraH| +svakarmanirataH siddhiM yathA vindati tacchRNu||45|| |
yataH pravRttirbhUtAnAM yEna sarvamidaM tatam| +svakarmaNA tamabhyarcya siddhiM vindati mAnavaH||46|| |
zrEyAn svadharmO viguNaH paradharmAtsvanuSThitAt| +svabhAvaniyataM karma kurvanna''pnOti kilbiSam||47|| |
sahajaM karma kauntEya sadOSamapi na tyajEt| +sarvArambhA hi dOSENa dhUmEnAgniriva''vRtAH||48|| |
asaktabuddhiH sarvatra jitAtmA vigataspRhaH| +naiSkarmyasiddhiM paramAM sannyAsEnAdhigacchati||49|| |
siddhiM prAptO yathA brahma tathA''pnOti nibOdha mE| +samAsEnaiva kauntEya niSThA jJAnasya yA parA||50|| |
buddhyA vizuddhayA yuktO dhRtyA''tmAnaM niyamya ca| +zabdAdIn viSayAMstyaktvA rAgadvESau vyudasya ca||51|| |
viviktasEvI laghvAzI yatavAkkAyamAnasaH| +dhyAnayOgaparO nityaM vairAgyaM samupAzritaH||52|| |
ahaGkAraM balaM darpaM kAmaM krOdhaM parigraham| +vimucya nirmamaH zAntO brahmabhUyAya kalpatE||53|| |
brahmabhUtaH prasannAtmA na zOcati na kAGkSati| samaH sarvESu bhUtESu madbhaktiM labhatE parAm||54|| |
bhaktyA mAmabhijAnAti yAvAn yazcAsmi tattvataH| +tatO mAM tattvatO jJAtvA vizatE tadanantaram||55|| |
sarvakarmANyapi sadA kurvANO madvyapAzrayaH| +matprasAdAdavApnOti zAzvataM padamavyayam||56|| |
cEtasA sarvakarmANi mayi sannyasya matparaH| +buddhiyOgamupAzritya maccittaH satataM bhava||57|| |
maccittaH sarvadurgANi matprasAdAt tariSyasi| +atha cEttvamahaGkArAnna zrOSyasi vinaGkSyasi||58|| |
yadahaGkAramAzritya na yOtsya iti manyasE| +mithyaiSa vyavasAyastE prakRtistvAM niyOkSyati||59|| |
svabhAvajEna kauntEya nibaddhaH svEna karmaNA| +kartuM nEcchasi yanmOhAt kariSyasyavazO'pi tat||60|| |
IzvaraH sarvabhUtAnAM hRddEzE'rjuna tiSThati| +bhrAmayan sarvabhUtAni yantrArUDhAni mAyayA||61|| |
tamEva zaraNaM gaccha sarvabhAvEna bhArata| +tatprasAdAtparAM zAntiM sthAnaM prApsyasi zAzvatam||62|| |
iti tE jJAnamAkhyAtaM guhyAdguhyataraM mayA| +vimRzyaitadazESENa yathEcchasi tathA kuru||63|| |
sarvaguhyatamaM bhUyaH zRNu mE paramaM vacaH| +iSTO'si mE dRDhamiti tatO vakSyAmi tE hitam||64|| |
manmanA bhava madbhaktO madyAjI mAM namaskuru| +mAmEvaiSyasi satyaM tE pratijAnE priyO'si mE||65|| |
sarvadharmAn parityajya mAmEkaM zaraNaM vraja| +ahaM tvA sarvapApEbhyO mOkSayiSyAmi mA zucaH||66|| |
idaM tE nAtapaskAya nAbhaktAya kadAcana| +na cAzuzrUSavE vAcyaM na ca mAM yO'bhyasUyati||67|| |
ya idaM paramaM guhyaM madbhaktESvabhidhAsyati| +bhaktiM mayi parAM kRtvA mAmEvaiSyatyasaMzayaH||68|| |
na ca tasmAnmanuSyESu kazcinmE priyakRttamaH| +bhavitA na ca mE tasmAdanyaH priyatarO bhuvi||69|| |
adhyESyatE ca ya imaM dharmyaM saMvAdamAvayOH| +jJAnayajJEna tEnAhamiSTaH syAmiti mE matiH||70|| |
zraddhAvAnanasUyazca zRNuyAdapi yO naraH| +sO'pi muktaH zubhA^llOkAn prApnuyAt puNyakarmaNAm||71|| |
kaccidEtacchrutaM pArtha tvayaikAgrENa cEtasA| +kaccidajJAnasammOhaH pranaSTastE dhanaJjaya||72|| |
arjuna uvAca
naSTO mOhaH smRtirlabdhA tvatprasAdAnmayA'cyuta| +sthitO'smi gatasandEhaH kariSyE vacanaM tava||73|| |
saJjaya uvAca
ityahaM vAsudEvasya pArthasya ca mahAtmanaH| +saMvAdamimamazrauSamadbhutaM rOmaharSaNam||74|| |
vyAsaprasAdAcchrutavAn EtadguhyamahaM param| +yOgaM yOgEzvarAt kRSNAt sAkSAt kathayataH svayam||75|| |
rAjan saMsmRtya saMsmRtya saMvAdamimamadbhutam| +kEzavArjunayOH puNyaM hRSyAmi ca muhurmuhuH||76|| |
tacca saMsmRtya saMsmRtya rUpamatyadbhutaM harEH| +vismayO mE mahAn rAjan hRSyAmi ca punaH punaH||77|| |
yatra yOgEzvaraH kRSNO yatra pArthO dhanurdharaH| +tatra zrIrvijayO bhUtirdhruvA nItirmatirmama||78|| |
||OM tatsaditi zrImadbhagavadgItAsUpaniSatsu brahmavidyAyAM yOgazAstrE zrIkRSNArjunasaMvAdE mOkSasannyAsayOgO nAma aSTAdazO'dhyAyaH||