From StotraSamhita

Jump to: navigation, search

||aSTAdazO'dhyAyaH - mOkSa-sannyAsa-yOgaH||


arjuna uvAca

sannyAsasya mahAbAhO tattvamicchAmi vEditum|
tyAgasya ca hRSIkEza pRthakkEziniSUdana||1||
+


zrIbhagavAnuvAca

kAmyAnAM karmaNAM nyAsaM sannyAsaM kavayO viduH|
sarvakarmaphalatyAgaM prAhustyAgaM vicakSaNAH||2||
+
tyAjyaM dOSavadityEkE karma prAhurmanISiNaH|
yajJadAnatapaHkarma na tyAjyamiti cAparE||3||
+
nizcayaM zRNu mE tatra tyAgE bharatasattama|
tyAgO hi puruSavyAghra trividhaH samprakIrtitaH||4||
+
yajJadAnatapaHkarma na tyAjyaM kAryamEva tat|
yajJO dAnaM tapazcaiva pAvanAni manISiNAm||5||
+
EtAnyapi tu karmANi saGgaM tyaktvA phalAni ca|
kartavyAnIti mE pArtha nizcitaM matamuttamam||6||
+
niyatasya tu sannyAsaH karmaNO nOpapadyatE|
mOhAttasya parityAgastAmasaH parikIrtitaH||7||
+
duHkhamityEva yatkarma kAyaklEzabhayAt tyajEt|
sa kRtvA rAjasaM tyAgaM naiva tyAgaphalaM labhEt||8||
+
kAryamityEva yatkarma niyataM kriyatE'rjuna|
saGgaM tyaktvA phalaM caiva sa tyAgaH sAttvikO mataH||9||
+
na dvESTyakuzalaM karma kuzalE nAnuSajjatE|
tyAgI sattvasamAviSTO mEdhAvI chinnasaMzayaH||10||
+
na hi dEhabhRtA zakyaM tyaktuM karmANyazESataH|
yastu karmaphalatyAgI sa tyAgItyabhidhIyatE||11||
+
aniSTamiSTaM mizraM ca trividhaM karmaNaH phalam|
bhavatyatyAginAM prEtya na tu sannyAsinAM kvacit||12||
+
paJcaitAni mahAbAhO kAraNAni nibOdha mE|
sAGkhyE kRtAntE prOktAni siddhayE sarvakarmaNAm||13||
+
adhiSThAnaM tathA kartA karaNaM ca pRthagvidham|
vividhAzca pRthakcESTA daivaM caivAtra paJcamam||14||
+
zarIravAGmanObhiryat karma prArabhatE naraH|
nyAyyaM vA viparItaM vA paJcaitE tasya hEtavaH||15||
+
tatraivaM sati kartAramAtmAnaM kEvalaM tu yaH|
pazyatyakRtabuddhitvAnna sa pazyati durmatiH||16||
+
yasya nAhaM kRtO bhAvO buddhiryasya na lipyatE|
hatvA'pi sa imA^llOkAnna hanti na nibadhyatE||17||
+
jJAnaM jJEyaM parijJAtA trividhA karmacOdanA|
karaNaM karma kartEti trividhaH karmasaGgrahaH||18||
+
jJAnaM karma ca kartA ca tridhaiva guNabhEdataH|
prOcyatE guNasaGkhyAnE yathAvacchRNu tAnyapi||19||
+
sarvabhUtESu yEnaikaM bhAvamavyayamIkSatE|
avibhaktaM vibhaktESu tajjJAnaM viddhi sAttvikam||20||
+
pRthaktvEna tu yajjJAnaM nAnAbhAvAn pRthagvidhAn|
vEtti sarvESu bhUtESu tajjJAnaM viddhi rAjasam||21||
+
yattu kRtsnavadEkasmin kAryE saktamahaitukam|
atattvArthavadalpaM ca tattAmasamudAhRtam||22||
+
niyataM saGgarahitamarAgadvESataH kRtam|
aphalaprEpsunA karma yattatsAttvikamucyatE||23||
+
yattu kAmEpsunA karma sAhaGkArENa vA punaH|
kriyatE bahulAyAsaM tadrAjasamudAhRtam||24||
+
anubandhaM kSayaM hiMsAmanapEkSya ca pauruSam|
mOhAdArabhyatE karma yattattAmasamucyatE||25||
+
muktasaGgO'nahaMvAdI dhRtyutsAhasamanvitaH|
siddhyasiddhyOrnirvikAraH kartA sAttvika ucyatE||26||
+
rAgI karmaphalaprEpsurlubdhO hiMsAtmakO'zuciH|
harSazOkAnvitaH kartA rAjasaH parikIrtitaH||27||
+
ayuktaH prAkRtaH stabdhaH zaThO naiSkRtikO'lasaH|
viSAdI dIrghasUtrI ca kartA tAmasa ucyatE||28||
+
buddhErbhEdaM dhRtEzcaiva guNatastrividhaM zRNu|
prOcyamAnamazESENa pRthaktvEna dhanaJjaya||29||
+
pravRttiM ca nivRttiM ca kAryAkAryE bhayAbhayE|
bandhaM mOkSaM ca yA vEtti buddhiH sA pArtha sAttvikI||30||
yayA dharmamadharmaM ca kAryaM cAkAryamEva ca|
ayathAvat prajAnAti buddhiH sA pArtha rAjasI||31||
+
adharmaM dharmamiti yA manyatE tamasA'vRtA|
sarvArthAn viparItAMzca buddhiH sA pArtha tAmasI||32||
+
dhRtyA yayA dhArayatE manaHprANEndriyakriyAH|
yOgEnAvyabhicAriNyA dhRtiH sA pArtha sAttvikI||33||
+
yayA tu dharmakAmArthAn dhRtyA dhArayatE'rjuna|
prasaGgEna phalAkAGkSI dhRtiH sA pArtha rAjasI||34||
+
yayA svapnaM bhayaM zOkaM viSAdaM madamEva ca|
na vimuJcati durmEdhA dhRtiH sA pArtha tAmasI||35||
+
sukhaM tvidAnIM trividhaM zRNu mE bharatarSabha|
abhyAsAdramatE yatra duHkhAntaM ca nigacchati||36||
+
yattadagrE viSamiva pariNAmE'mRtOpamam|
tatsukhaM sAttvikaM prOktam AtmabuddhiprasAdajam||37||
+
viSayEndriyasaMyOgAd-yattadagrE'mRtOpamam|
pariNAmE viSamiva tatsukhaM rAjasaM smRtam||38||
+
yadagrE cAnubandhE ca sukhaM mOhanamAtmanaH|
nidrAlasyapramAdOtthaM tattAmasamudAhRtam||39||
+
na tadasti pRthivyAM vA divi dEvESu vA punaH|
sattvaM prakRtijairmuktaM yadEbhiH syAt tribhirguNaiH||40||
+
brAhmaNakSatriyavizAM zUdrANAM ca parantapa|
karmANi pravibhaktAni svabhAvaprabhavairguNaiH||41||
+
zamO damastapaH zaucaM kSAntirArjavamEva ca|
jJAnaM vijJAnamAstikyaM brahmakarma svabhAvajam||42||
+
zauryaM tEjO dhRtirdAkSyaM yuddhE cApyapalAyanam|
dAnamIzvarabhAvazca kSAtraM karma svabhAvajam||43||
+
kRSigaurakSyavANijyaM vaizyakarma svabhAvajam|
paricaryAtmakaM karma zUdrasyApi svabhAvajam||44||
+
svE svE karmaNyabhirataH saMsiddhiM labhatE naraH|
svakarmanirataH siddhiM yathA vindati tacchRNu||45||
+
yataH pravRttirbhUtAnAM yEna sarvamidaM tatam|
svakarmaNA tamabhyarcya siddhiM vindati mAnavaH||46||
+
zrEyAn svadharmO viguNaH paradharmAtsvanuSThitAt|
svabhAvaniyataM karma kurvanna''pnOti kilbiSam||47||
+
sahajaM karma kauntEya sadOSamapi na tyajEt|
sarvArambhA hi dOSENa dhUmEnAgniriva''vRtAH||48||
+
asaktabuddhiH sarvatra jitAtmA vigataspRhaH|
naiSkarmyasiddhiM paramAM sannyAsEnAdhigacchati||49||
+
siddhiM prAptO yathA brahma tathA''pnOti nibOdha mE|
samAsEnaiva kauntEya niSThA jJAnasya yA parA||50||
+
buddhyA vizuddhayA yuktO dhRtyA''tmAnaM niyamya ca|
zabdAdIn viSayAMstyaktvA rAgadvESau vyudasya ca||51||
+
viviktasEvI laghvAzI yatavAkkAyamAnasaH|
dhyAnayOgaparO nityaM vairAgyaM samupAzritaH||52||
+
ahaGkAraM balaM darpaM kAmaM krOdhaM parigraham|
vimucya nirmamaH zAntO brahmabhUyAya kalpatE||53||
+
brahmabhUtaH prasannAtmA na zOcati na kAGkSati|
samaH sarvESu bhUtESu madbhaktiM labhatE parAm||54||
bhaktyA mAmabhijAnAti yAvAn yazcAsmi tattvataH|
tatO mAM tattvatO jJAtvA vizatE tadanantaram||55||
+
sarvakarmANyapi sadA kurvANO madvyapAzrayaH|
matprasAdAdavApnOti zAzvataM padamavyayam||56||
+
cEtasA sarvakarmANi mayi sannyasya matparaH|
buddhiyOgamupAzritya maccittaH satataM bhava||57||
+
maccittaH sarvadurgANi matprasAdAt tariSyasi|
atha cEttvamahaGkArAnna zrOSyasi vinaGkSyasi||58||
+
yadahaGkAramAzritya na yOtsya iti manyasE|
mithyaiSa vyavasAyastE prakRtistvAM niyOkSyati||59||
+
svabhAvajEna kauntEya nibaddhaH svEna karmaNA|
kartuM nEcchasi yanmOhAt kariSyasyavazO'pi tat||60||
+
IzvaraH sarvabhUtAnAM hRddEzE'rjuna tiSThati|
bhrAmayan sarvabhUtAni yantrArUDhAni mAyayA||61||
+
tamEva zaraNaM gaccha sarvabhAvEna bhArata|
tatprasAdAtparAM zAntiM sthAnaM prApsyasi zAzvatam||62||
+
iti tE jJAnamAkhyAtaM guhyAdguhyataraM mayA|
vimRzyaitadazESENa yathEcchasi tathA kuru||63||
+
sarvaguhyatamaM bhUyaH zRNu mE paramaM vacaH|
iSTO'si mE dRDhamiti tatO vakSyAmi tE hitam||64||
+
manmanA bhava madbhaktO madyAjI mAM namaskuru|
mAmEvaiSyasi satyaM tE pratijAnE priyO'si mE||65||
+
sarvadharmAn parityajya mAmEkaM zaraNaM vraja|
ahaM tvA sarvapApEbhyO mOkSayiSyAmi mA zucaH||66||
+
idaM tE nAtapaskAya nAbhaktAya kadAcana|
na cAzuzrUSavE vAcyaM na ca mAM yO'bhyasUyati||67||
+
ya idaM paramaM guhyaM madbhaktESvabhidhAsyati|
bhaktiM mayi parAM kRtvA mAmEvaiSyatyasaMzayaH||68||
+
na ca tasmAnmanuSyESu kazcinmE priyakRttamaH|
bhavitA na ca mE tasmAdanyaH priyatarO bhuvi||69||
+
adhyESyatE ca ya imaM dharmyaM saMvAdamAvayOH|
jJAnayajJEna tEnAhamiSTaH syAmiti mE matiH||70||
+
zraddhAvAnanasUyazca zRNuyAdapi yO naraH|
sO'pi muktaH zubhA^llOkAn prApnuyAt puNyakarmaNAm||71||
+
kaccidEtacchrutaM pArtha tvayaikAgrENa cEtasA|
kaccidajJAnasammOhaH pranaSTastE dhanaJjaya||72||
+


arjuna uvAca

naSTO mOhaH smRtirlabdhA tvatprasAdAnmayA'cyuta|
sthitO'smi gatasandEhaH kariSyE vacanaM tava||73||
+


saJjaya uvAca

ityahaM vAsudEvasya pArthasya ca mahAtmanaH|
saMvAdamimamazrauSamadbhutaM rOmaharSaNam||74||
+
vyAsaprasAdAcchrutavAn EtadguhyamahaM param|
yOgaM yOgEzvarAt kRSNAt sAkSAt kathayataH svayam||75||
+
rAjan saMsmRtya saMsmRtya saMvAdamimamadbhutam|
kEzavArjunayOH puNyaM hRSyAmi ca muhurmuhuH||76||
+
tacca saMsmRtya saMsmRtya rUpamatyadbhutaM harEH|
vismayO mE mahAn rAjan hRSyAmi ca punaH punaH||77||
+
yatra yOgEzvaraH kRSNO yatra pArthO dhanurdharaH|
tatra zrIrvijayO bhUtirdhruvA nItirmatirmama||78||
+


||OM tatsaditi zrImadbhagavadgItAsUpaniSatsu brahmavidyAyAM yOgazAstrE zrIkRSNArjunasaMvAdE mOkSasannyAsayOgO nAma aSTAdazO'dhyAyaH||

Personal tools
Namespaces
Variants
Views
Actions
Navigation
Choose a script

translipi

Toolbox