From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 01
trayOdazO'dhyAyaH
sUta uvAca
vidurastIrthayAtrAyAM maitrEyAdAtmanO gatim| jJAtvAgAddhAstinapuraM tayAvAptavivitsitaH||1|| |
yAvataH kRtavAnpraznAnkSattA kauSAravAgrataH| jAtaikabhaktirgOvindE tEbhyazcOpararAma ha||2|| |
taM bandhumAgataM dRSTvA dharmaputraH sahAnujaH| dhRtarASTrO yuyutsuzca sUtaH zAradvataH pRthA||3|| |
gAndhArI draupadI brahmansubhadrA cOttarA kRpI| anyAzca jAmayaH pANDOrjJAtayaH sasutAH striyaH||4|| |
pratyujjagmuH praharSENa prANaM tanva ivAgatam| abhisaGgamya vidhivatpariSvaGgAbhivAdanaiH||5|| |
mumucuH prEmabASpaughaM virahautkaNThyakAtarAH| rAjA tamarhayAM cakrE kRtAsanaparigraham||6|| |
taM bhuktavantaM vizrAntamAsInaM sukhamAsanE| prazrayAvanatO rAjA prAha tESAM ca zRNvatAm||7|| |
yudhiSThira uvAca
api smaratha nO yuSmatpakSacchAyAsamEdhitAn| vipadgaNAdviSAgnyAdErmOcitA yatsamAtRkAH||8|| |
kayA vRttyA vartitaM vazcaradbhiH kSitimaNDalam| tIrthAni kSEtramukhyAni sEvitAnIha bhUtalE||9|| |
bhavadvidhA bhAgavatAstIrthabhUtAH svayaM vibhO| tIrthIkurvanti tIrthAni svAntaHsthEna gadAbhRtA||10|| |
api naH suhRdastAta bAndhavAH kRSNadEvatAH| dRSTAH zrutA vA yadavaH svapuryAM sukhamAsatE||11|| |
ityuktO dharmarAjEna sarvaM tatsamavarNayat| yathAnubhUtaM kramazO vinA yadukulakSayam||12|| |
nanvapriyaM durviSahaM nRNAM svayamupasthitam| nAvEdayatsakaruNO duHkhitAndraSTumakSamaH||13|| |
kaJcitkAlamathAvAtsItsatkRtO dEvavatsukham| bhrAturjyESThasya zrEyaskRtsarvESAM sukhamAvahan||14|| |
abibhradaryamA daNDaM yathAvadaghakAriSu| yAvaddadhAra zUdratvaM zApAdvarSazataM yamaH||15|| |
yudhiSThirO labdharAjyO dRSTvA pautraM kulandharam| bhrAtRbhirlOkapAlAbhairmumudE parayA zriyA||16|| |
EvaM gRhESu saktAnAM pramattAnAM tadIhayA| atyakrAmadavijJAtaH kAlaH paramadustaraH||17|| |
vidurastadabhiprEtya dhRtarASTramabhASata| rAjannirgamyatAM zIghraM pazyEdaM bhayamAgatam||18|| |
pratikriyA na yasyEha kutazcitkarhicitprabhO| sa ESa bhagavAnkAlaH sarvESAM naH samAgataH||19|| |
yEna caivAbhipannO'yaM prANaiH priyatamairapi| janaH sadyO viyujyEta kimutAnyairdhanAdibhiH||20|| |
pitRbhrAtRsuhRtputrA hatAstE vigataM vayam| AtmA ca jarayA grastaH paragEhamupAsasE||21|| |
andhaH puraiva vadhirO mandaprajJAzca sAmpratam| vizIrNadantO mandAgniH sarAgaH kaphamudvahan||22|| |
ahO mahIyasI jantOrjIvitAzA yathA bhavAn| bhImApavarjitaM piNDamAdattE gRhapAlavat||23|| |
agnirnisRSTO dattazca garO dArAzca dUSitAH| hRtaM kSEtraM dhanaM yESAM taddattairasubhiH kiyat||24|| |
tasyApi tava dEhO'yaM kRpaNasya jijIviSOH| paraityanicchatO jIrNO jarayA vAsasI iva||25|| |
gatasvArthamimaM dEhaM viraktO muktabandhanaH| avijJAtagatirjahyAtsa vai dhIra udAhRtaH||26|| |
yaH svakAtparatO vEha jAtanirvEda AtmavAn| hRdi kRtvA hariM gEhAtpravrajEtsa narOttamaH||27|| |
athOdIcIM dizaM yAtu svairajJAtagatirbhavAn| itO'rvAkprAyazaH kAlaH puMsAM guNavikarSaNaH||28|| |
EvaM rAjA vidurENAnujEna prajJAcakSurbOdhita AjamIDhaH| chittvA svESu snEhapAzAndraDhimnO nizcakrAma bhrAtRsandarzitAdhvA||29|| |
patiM prayAntaM subalasya putrI pativratA cAnujagAma sAdhvI| himAlayaM nyastadaNDapraharSaM manasvinAmiva satsamprahAraH||30|| |
ajAtazatruH kRtamaitrO hutAgnirviprAnnatvA tilagObhUmirukmaiH| gRhaM praviSTO guruvandanAya na cApazyatpitarau saubalIM ca||31|| |
tatra saJjayamAsInaM papracchOdvignamAnasaH| gAvalgaNE kva nastAtO vRddhO hInazca nEtrayOH||32|| |
ambA ca hataputrArtA pitRvyaH kva gataH suhRt api mayyakRtaprajJE hatabandhuH sa bhAryayA AzaMsamAnaH zamalaM gaGgAyAM duHkhitO'patat||33|| |
pitaryuparatE pANDau sarvAnnaH suhRdaH zizUn| arakSatAM vyasanataH pitRvyau kva gatAvitaH||34|| |
sUta uvAca
kRpayA snEhavaiklavyAtsUtO virahakarzitaH| AtmEzvaramacakSANO na pratyAhAtipIDitaH||35|| |
vimRjyAzrUNi pANibhyAM viSTabhyAtmAnamAtmanA| ajAtazatruM pratyUcE prabhOH pAdAvanusmaran||36|| |
saJjaya uvAca
nAhaM vEda vyavasitaM pitrOrvaH kulanandana| gAndhAryA vA mahAbAhO muSitO'smi mahAtmabhiH||37|| |
athAjagAma bhagavAnnAradaH sahatumburuH| pratyutthAyAbhivAdyAha sAnujO'bhyarcayanmunim||38|| |
yudhiSThira uvAca
nAhaM vEda gatiM pitrOrbhagavankva gatAvitaH| ambA vA hataputrArtA kva gatA ca tapasvinI||39|| |
karNadhAra ivApArE bhagavAnpAradarzakaH| athAbabhASE bhagavAnnAradO munisattamaH||40|| |
nArada uvAca
mA kaJcana zucO rAjanyadIzvaravazaM jagat lOkAH sapAlA yasyEmE vahanti balimIzituH sa saMyunakti bhUtAni sa Eva viyunakti ca||41|| |
yathA gAvO nasi prOtAstantyAM baddhAzca dAmabhiH| vAktantyAM nAmabhirbaddhA vahanti balimIzituH||42|| |
yathA krIDOpaskarANAM saMyOgavigamAviha| icchayA krIDituH syAtAM tathaivEzEcchayA nRNAm||43|| |
yanmanyasE dhruvaM lOkamadhruvaM vA na cObhayam| sarvathA na hi zOcyAstE snEhAdanyatra mOhajAt||44|| |
tasmAjjahyaGga vaiklavyamajJAnakRtamAtmanaH| kathaM tvanAthAH kRpaNA vartEraMstE ca mAM vinA||45|| |
kAlakarmaguNAdhInO dEhO'yaM pAJcabhautikaH| kathamanyAMstu gOpAyEtsarpagrastO yathA param||46|| |
ahastAni sahastAnAmapadAni catuSpadAm| phalgUni tatra mahatAM jIvO jIvasya jIvanam||47|| |
tadidaM bhagavAnrAjannEka AtmAtmanAM svadRk| antarO'nantarO bhAti pazya taM mAyayOrudhA||48|| |
sO'yamadya mahArAja bhagavAnbhUtabhAvanaH| kAlarUpO'vatIrNO'syAmabhAvAya suradviSAm||49|| |
niSpAditaM dEvakRtyamavazESaM pratIkSatE| tAvadyUyamavEkSadhvaM bhavEdyAvadihEzvaraH||50|| |
dhRtarASTraH saha bhrAtrA gAndhAryA ca svabhAryayA| dakSiNEna himavata RSINAmAzramaM gataH||51|| |
srOtObhiH saptabhiryA vai svardhunI saptadhA vyadhAt| saptAnAM prItayE nAnA saptasrOtaH pracakSatE||52|| |
snAtvAnusavanaM tasminhutvA cAgnInyathAvidhi| abbhakSa upazAntAtmA sa AstE vigataiSaNaH||53|| |
jitAsanO jitazvAsaH pratyAhRtaSaDindriyaH| haribhAvanayA dhvastarajaHsattvatamOmalaH||54|| |
vijJAnAtmani saMyOjya kSEtrajJE pravilApya tam| brahmaNyAtmAnamAdhArE ghaTAmbaramivAmbarE||55|| |
dhvastamAyAguNOdarkO niruddhakaraNAzayaH nivartitAkhilAhAra AstE sthANurivAcalaH tasyAntarAyO maivAbhUH sannyastAkhilakarmaNaH||56|| |
sa vA adyatanAdrAjanparataH paJcamE'hani| kalEvaraM hAsyati svaM tacca bhasmIbhaviSyati||57|| |
dahyamAnE'gnibhirdEhE patyuH patnI sahOTajE| bahiH sthitA patiM sAdhvI tamagnimanu vEkSyati||58|| |
vidurastu tadAzcaryaM nizAmya kurunandana| harSazOkayutastasmAdgantA tIrthaniSEvakaH||59|| |
ityuktvAthAruhatsvargaM nAradaH sahatumburuH yudhiSThirO vacastasya hRdi kRtvAjahAcchucaH||60|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM prathamaskandhE trayOdazO'dhyAyaH||