From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 09
caturthO'dhyAyaH
zrIzuka uvAca
nAbhAgO nabhagApatyaM yaM tataM bhrAtaraH kavim| yaviSThaM vyabhajandAyaM brahmacAriNamAgatam||1|| |
bhrAtarO'bhAGkta kiM mahyaM bhajAma pitaraM tava| tvAM mamAryAstatAbhAGkSurmA putraka tadAdRthAH||2|| |
imE aGgirasaH satramAsatE'dya sumEdhasaH| SaSThaM SaSThamupEtyAhaH kavE muhyanti karmaNi||3|| |
tAMstvaM zaMsaya sUktE dvE vaizvadEvE mahAtmanaH| tE svaryantO dhanaM satra parizESitamAtmanaH||4|| |
dAsyanti tE'tha tAnarccha tathA sa kRtavAnyathA| tasmai dattvA yayuH svargaM tE satraparizESaNam||5|| |
taM kazcitsvIkariSyantaM puruSaH kRSNadarzanaH| uvAcOttaratO'bhyEtya mamEdaM vAstukaM vasu||6|| |
mamEdamRSibhirdattamiti tarhi sma mAnavaH| syAnnau tE pitari praznaH pRSTavAnpitaraM yathA||7|| |
yajJavAstugataM sarvamucchiSTamRSayaH kvacit| cakrurhi bhAgaM rudrAya sa dEvaH sarvamarhati||8|| |
nAbhAgastaM praNamyAha tavEza kila vAstukam| ityAha mE pitA brahmaJchirasA tvAM prasAdayE||9|| |
yattE pitAvadaddharmaM tvaM ca satyaM prabhASasE| dadAmi tE mantradRzO jJAnaM brahma sanAtanam||10|| |
gRhANa draviNaM dattaM matsatraparizESitam| ityuktvAntarhitO rudrO bhagavAndharmavatsalaH||11|| |
ya EtatsaMsmarEtprAtaH sAyaM ca susamAhitaH| kavirbhavati mantrajJO gatiM caiva tathAtmanaH||12|| |
nAbhAgAdambarISO'bhUnmahAbhAgavataH kRtI| nAspRzadbrahmazApO'pi yaM na pratihataH kvacit||13|| |
zrIrAjOvAca
bhagavanchrOtumicchAmi rAjarSEstasya dhImataH| na prAbhUdyatra nirmuktO brahmadaNDO duratyayaH||14|| |
zrIzuka uvAca
ambarISO mahAbhAgaH saptadvIpavatIM mahIm| avyayAM ca zriyaM labdhvA vibhavaM cAtulaM bhuvi||15|| |
mEnE'tidurlabhaM puMsAM sarvaM tatsvapnasaMstutam| vidvAnvibhavanirvANaM tamO vizati yatpumAn||16|| |
vAsudEvE bhagavati tadbhaktESu ca sAdhuSu| prAptO bhAvaM paraM vizvaM yEnEdaM lOSTravatsmRtam||17|| |
sa vai manaH kRSNapadAravindayOrvacAMsi vaikuNThaguNAnuvarNanE| karau harErmandiramArjanAdiSu zrutiM cakArAcyutasatkathOdayE||18|| |
mukundaliGgAlayadarzanE dRzau tadbhRtyagAtrasparzE'GgasaGgamam| ghrANaM ca tatpAdasarOjasaurabhE zrImattulasyA rasanAM tadarpitE||19|| |
pAdau harEH kSEtrapadAnusarpaNE zirO hRSIkEzapadAbhivandanE| kAmaM ca dAsyE na tu kAmakAmyayA yathOttamazlOkajanAzrayA ratiH||20|| |
EvaM sadA karmakalApamAtmanaH parE'dhiyajJE bhagavatyadhOkSajE| sarvAtmabhAvaM vidadhanmahImimAM tanniSThaviprAbhihitaH zazAsa ha||21|| |
IjE'zvamEdhairadhiyajJamIzvaraM mahAvibhUtyOpacitAGgadakSiNaiH| tatairvasiSThAsitagautamAdibhirdhanvanyabhisrOtamasau sarasvatIm||22|| |
yasya kratuSu gIrvANaiH sadasyA RtvijO janAH| tulyarUpAzcAnimiSA vyadRzyanta suvAsasaH||23|| |
svargO na prArthitO yasya manujairamarapriyaH| zRNvadbhirupagAyadbhiruttamazlOkacESTitam||24|| |
saMvardhayanti yatkAmAH svArAjyaparibhAvitAH| durlabhA nApi siddhAnAM mukundaM hRdi pazyataH||25|| |
sa itthaM bhaktiyOgEna tapOyuktEna pArthivaH| svadharmENa hariM prINansarvAnkAmAnzanairjahau||26|| |
gRhESu dArESu sutESu bandhuSu dvipOttamasyandanavAjivastuSu| akSayyaratnAbharaNAmbarAdiSvanantakOzESvakarOdasanmatim||27|| |
tasmA adAddharizcakraM pratyanIkabhayAvaham| EkAntabhaktibhAvEna prItO bhaktAbhirakSaNam||28|| |
ArirAdhayiSuH kRSNaM mahiSyA tulyazIlayA| yuktaH sAMvatsaraM vIrO dadhAra dvAdazIvratam||29|| |
vratAntE kArtikE mAsi trirAtraM samupOSitaH| snAtaH kadAcitkAlindyAM hariM madhuvanE'rcayat||30|| |
mahAbhiSEkavidhinA sarvOpaskarasampadA| abhiSicyAmbarAkalpairgandhamAlyArhaNAdibhiH||31|| |
tadgatAntarabhAvEna pUjayAmAsa kEzavam| brAhmaNAMzca mahAbhAgAnsiddhArthAnapi bhaktitaH||32|| |
gavAM rukmaviSANInAM rUpyAGghrINAM suvAsasAm| payaHzIlavayOrUpa vatsOpaskarasampadAm||33|| |
prAhiNOtsAdhuviprEbhyO gRhESu nyarbudAni SaT| bhOjayitvA dvijAnagrE svAdvannaM guNavattamam||34|| |
labdhakAmairanujJAtaH pAraNAyOpacakramE| tasya tarhyatithiH sAkSAddurvAsA bhagavAnabhUt||35|| |
tamAnarcAtithiM bhUpaH pratyutthAnAsanArhaNaiH| yayAcE'bhyavahArAya pAdamUlamupAgataH||36|| |
pratinandya sa tAM yAcJAM kartumAvazyakaM gataH| nimamajja bRhaddhyAyankAlindIsalilE zubhE||37|| |
muhUrtArdhAvaziSTAyAM dvAdazyAM pAraNaM prati| cintayAmAsa dharmajJO dvijaistaddharmasaGkaTE||38|| |
brAhmaNAtikramE dOSO dvAdazyAM yadapAraNE| yatkRtvA sAdhu mE bhUyAdadharmO vA na mAM spRzEt||39|| |
ambhasA kEvalEnAtha kariSyE vratapAraNam| AhurabbhakSaNaM viprA hyazitaM nAzitaM ca tat||40|| |
ityapaH prAzya rAjarSizcintayanmanasAcyutam| pratyacaSTa kuruzrESTha dvijAgamanamEva saH||41|| |
durvAsA yamunAkUlAtkRtAvazyaka AgataH| rAjJAbhinanditastasya bubudhE cESTitaM dhiyA||42|| |
manyunA pracaladgAtrO bhrukuTIkuTilAnanaH| bubhukSitazca sutarAM kRtAJjalimabhASata||43|| |
ahO asya nRzaMsasya zriyOnmattasya pazyata| dharmavyatikramaM viSNOrabhaktasyEzamAninaH||44|| |
yO mAmatithimAyAtamAtithyEna nimantrya ca| adattvA bhuktavAMstasya sadyastE darzayE phalam||45|| |
EvaM bruvANa utkRtya jaTAM rOSapradIpitaH| tayA sa nirmamE tasmai kRtyAM kAlAnalOpamAm||46|| |
tAmApatantIM jvalatImasihastAM padA bhuvam| vEpayantIM samudvIkSya na cacAla padAnnRpaH||47|| |
prAgdiSTaM bhRtyarakSAyAM puruSENa mahAtmanA| dadAha kRtyAM tAM cakraM kruddhAhimiva pAvakaH||48|| |
tadabhidravadudvIkSya svaprayAsaM ca niSphalam| durvAsA dudruvE bhItO dikSu prANaparIpsayA||49|| |
tamanvadhAvadbhagavadrathAGgaM dAvAgniruddhUtazikhO yathAhim| tathAnuSaktaM munirIkSamANO guhAM vivikSuH prasasAra mErOH||50|| |
dizO nabhaH kSmAM vivarAnsamudrAnlOkAnsapAlAMstridivaM gataH saH| yatO yatO dhAvati tatra tatra sudarzanaM duSprasahaM dadarza||51|| |
alabdhanAthaH sa sadA kutazcitsantrastacittO'raNamESamANaH| dEvaM viriJcaM samagAdvidhAtastrAhyAtmayOnE'jitatEjasO mAm||52|| |
zrIbrahmOvAca
sthAnaM madIyaM sahavizvamEtatkrIDAvasAnE dviparArdhasaMjJE| bhrUbhaGgamAtrENa hi sandidhakSOH kAlAtmanO yasya tirObhaviSyati||53|| |
ahaM bhavO dakSabhRgupradhAnAH prajEzabhUtEzasurEzamukhyAH| sarvE vayaM yanniyamaM prapannA mUrdhnyArpitaM lOkahitaM vahAmaH||54|| |
pratyAkhyAtO viriJcEna viSNucakrOpatApitaH| durvAsAH zaraNaM yAtaH zarvaM kailAsavAsinam||55|| |
zrIzaGkara uvAca
vayaM na tAta prabhavAma bhUmni yasminparE'nyE'pyajajIvakOzAH| bhavanti kAlE na bhavanti hIdRzAH sahasrazO yatra vayaM bhramAmaH||56|| |
ahaM sanatkumArazca nAradO bhagavAnajaH| kapilO'pAntaratamO dEvalO dharma AsuriH||57|| |
marIcipramukhAzcAnyE siddhEzAH pAradarzanAH| vidAma na vayaM sarvE yanmAyAM mAyayAvRtAH||58|| |
tasya vizvEzvarasyEdaM zastraM durviSahaM hi naH| tamEvaM zaraNaM yAhi haristE zaM vidhAsyati||59|| |
tatO nirAzO durvAsAH padaM bhagavatO yayau| vaikuNThAkhyaM yadadhyAstE zrInivAsaH zriyA saha||60|| |
sandahyamAnO'jitazastravahninA tatpAdamUlE patitaH savEpathuH| AhAcyutAnanta sadIpsita prabhO kRtAgasaM mAvahi vizvabhAvana||61|| |
ajAnatA tE paramAnubhAvaM kRtaM mayAghaM bhavataH priyANAm| vidhEhi tasyApacitiM vidhAtarmucyEta yannAmnyuditE nArakO'pi||62|| |
zrIbhagavAnuvAca
ahaM bhaktaparAdhInO hyasvatantra iva dvija| sAdhubhirgrastahRdayO bhaktairbhaktajanapriyaH||63|| |
nAhamAtmAnamAzAsE madbhaktaiH sAdhubhirvinA| zriyaM cAtyantikIM brahmanyESAM gatirahaM parA||64|| |
yE dArAgAraputrApta prANAnvittamimaM param| hitvA mAM zaraNaM yAtAH kathaM tAMstyaktumutsahE||65|| |
mayi nirbaddhahRdayAH sAdhavaH samadarzanAH| vazE kurvanti mAM bhaktyA satstriyaH satpatiM yathA||66|| |
matsEvayA pratItaM tE sAlOkyAdicatuSTayam| nEcchanti sEvayA pUrNAH kutO'nyatkAlaviplutam||67|| |
sAdhavO hRdayaM mahyaM sAdhUnAM hRdayaM tvaham| madanyattE na jAnanti nAhaM tEbhyO manAgapi||68|| |
upAyaM kathayiSyAmi tava vipra zRNuSva tat ayaM hyAtmAbhicArastE yatastaM yAhi mA ciram sAdhuSu prahitaM tEjaH prahartuH kurutE'zivam||69|| |
tapO vidyA ca viprANAM niHzrEyasakarE ubhE| tE Eva durvinItasya kalpEtE karturanyathA||70|| |
brahmaMstadgaccha bhadraM tE nAbhAgatanayaM nRpam kSamApaya mahAbhAgaM tataH zAntirbhaviSyati||71|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM navamaskandhE caturthO'dhyAyaH||