From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 10
saptAzItitamO'dhyAyaH
zrIparIkSiduvAca
brahmanbrahmaNyanirdEzyE nirguNE guNavRttayaH| kathaM caranti zrutayaH sAkSAtsadasataH parE||1|| |
zrIzuka uvAca
buddhIndriyamanaHprANAnjanAnAmasRjatprabhuH| mAtrArthaM ca bhavArthaM ca AtmanE'kalpanAya ca||2|| |
saiSA hyupaniSadbrAhmI pUrvEzAM pUrvajairdhRtA| zrraddhayA dhArayEdyastAM kSEmaM gacchEdakiJcanaH||3|| |
atra tE varNayiSyAmi gAthAM nArAyaNAnvitAm| nAradasya ca saMvAdamRSErnArAyaNasya ca||4|| |
EkadA nAradO lOkAnparyaTanbhagavatpriyaH| sanAtanamRSiM draSTuM yayau nArAyaNAzramam||5|| |
yO vai bhAratavarSE'sminkSEmAya svastayE nRNAm| dharmajJAnazamOpEtamAkalpAdAsthitastapaH||6|| |
tatrOpaviSTamRSibhiH kalApagrAmavAsibhiH| parItaM praNatO'pRcchadidamEva kurUdvaha||7|| |
tasmai hyavOcadbhagavAnRSINAM zRNvatAmidam| yO brahmavAdaH pUrvESAM janalOkanivAsinAm||8|| |
zrIbhagavAnuvAca
svAyambhuva brahmasatraM janalOkE'bhavatpurA| tatrasthAnAM mAnasAnAM munInAmUrdhvarEtasAm||9|| |
zvEtadvIpaM gatavati tvayi draSTuM tadIzvaram brahmavAdaH susaMvRttaH zrutayO yatra zEratE tatra hAyamabhUtpraznastvaM mAM yamanupRcchasi||10|| |
tulyazrutatapaHzIlAstulyasvIyArimadhyamAH| api cakruH pravacanamEkaM zuzrUSavO'parE||11|| |
zrIsanandana uvAca
svasRSTamidamApIya zayAnaM saha zaktibhiH| tadantE bOdhayAM cakrustalliGgaiH zrutayaH param||12|| |
yathA zayAnaM saMrAjaM vandinastatparAkramaiH| pratyUSE'bhEtya suzlOkairbOdhayantyanujIvinaH||13|| |
zrIzrutaya UcuH
jaya jaya jahyajAmajita dOSagRbhItaguNAM tvamasi yadAtmanA samavaruddhasamastabhagaH| agajagadOkasAmakhilazaktyavabOdhaka tE kvacidajayAtmanA ca caratO'nucarEnnigamaH||14|| |
bRhadupalabdhamEtadavayantyavazESatayA yata udayAstamayau vikRtErmRdi vAvikRtAt| ata RSayO dadhustvayi manOvacanAcaritaM kathamayathA bhavanti bhuvi dattapadAni nRNAm||15|| |
iti tava sUrayastryadhipatE'khilalOkamala kSapaNakathAmRtAbdhimavagAhya tapAMsi jahuH| kimuta punaH svadhAmavidhutAzayakAlaguNAH parama bhajanti yE padamajasrasukhAnubhavam||16|| |
dRtaya iva zvasantyasubhRtO yadi tE'nuvidhA mahadahamAdayO'NDamasRjanyadanugrahataH| puruSavidhO'nvayO'tra caramO'nnamayAdiSu yaH sadasataH paraM tvamatha yadESvavazESamRtam||17|| |
udaramupAsatE ya RSivartmasu kUrpadRzaH parisarapaddhatiM hRdayamAruNayO daharam| tata udagAdananta tava dhAma ziraH paramaM punariha yatsamEtya na patanti kRtAntamukhE||18|| |
svakRtavicitrayOniSu vizanniva hEtutayA taratamatazcakAssyanalavatsvakRtAnukRtiH| atha vitathAsvamUSvavitathAM tava dhAma samaM virajadhiyO'nuyantyabhivipaNyava Ekarasam||19|| |
svakRtapurESvamISvabahirantarasaMvaraNaM tava puruSaM vadantyakhilazaktidhRtO'MzakRtam| iti nRgatiM vivicya kavayO nigamAvapanaM bhavata upAsatE'Gghrimabhavambhuvi vizvasitAH||20|| |
duravagamAtmatattvanigamAya tavAttatanOz caritamahAmRtAbdhiparivartaparizramaNAH| na parilaSanti kEcidapavargamapIzvara tE caraNasarOjahaMsakulasaGgavisRSTagRhAH||21|| |
tvadanupathaM kulAyamidamAtmasuhRtpriyavac carati tathOnmukhE tvayi hitE priya Atmani ca| na bata ramantyahO asadupAsanayAtmahanO yadanuzayA bhramantyurubhayE kuzarIrabhRtaH||22|| |
nibhRtamarunmanO'kSadRDhayOgayujO hRdi yan munaya upAsatE tadarayO'pi yayuH smaraNAt| striya uragEndrabhOgabhujadaNDaviSaktadhiyO vayamapi tE samAH samadRzO'GghrisarOjasudhAH||23|| |
ka iha nu vEda batAvarajanmalayO'grasaraM yata udagAdRSiryamanu dEvagaNA ubhayE| tarhi na sanna cAsadubhayaM na ca kAlajavaH kimapi na tatra zAstramavakRSya zayIta yadA||24|| |
janimasataH satO mRtimutAtmani yE ca bhidAM vipaNamRtaM smarantyupadizanti ta ArupitaiH| triguNamayaH pumAniti bhidA yadabOdhakRtA tvayi na tataH paratra sa bhavEdavabOdharasE||25|| |
sadiva manastrivRttvayi vibhAtyasadAmanujAt sadabhimRzantyazESamidamAtmatayAtmavidaH| na hi vikRtiM tyajanti kanakasya tadAtmatayA svakRtamanupraviSTamidamAtmatayAvasitam||26|| |
tava pari yE carantyakhilasattvanikEtatayA ta uta padAkramantyavigaNayya zirO nirRtEH| parivayasE pazUniva girA vibudhAnapi tAMs tvayi kRtasauhRdAH khalu punanti na yE vimukhAH||27|| |
tvamakaraNaH svarADakhilakArakazaktidharas tava balimudvahanti samadantyajayAnimiSAH| varSabhujO'khilakSitipatEriva vizvasRjO vidadhati yatra yE tvadhikRtA bhavatazcakitAH||28|| |
sthiracarajAtayaH syurajayOtthanimittayujO vihara udIkSayA yadi parasya vimukta tataH| na hi paramasya kazcidaparO na parazca bhavEd viyata ivApadasya tava zUnyatulAM dadhataH||29|| |
aparimitA dhruvAstanubhRtO yadi sarvagatAs tarhi na zAsyatEti niyamO dhrava nEtarathA| ajani ca yanmayaM tadavimucya niyantR bhavEt samamanujAnatAM yadamataM mataduSTatayA||30|| |
na ghaTata udbhavaH prakRtipUruSayOrajayOr ubhayayujA bhavantyasubhRtO jalabudbudavat| tvayi ta imE tatO vividhanAmaguNaiH paramE sarita ivArNavE madhuni lilyurazESarasAH||31|| |
nRSu tava mayayA bhramamamISvavagatya bhRzaM tvayi sudhiyO'bhavE dadhati bhAvamanuprabhavam| kathamanuvartatAM bhavabhayaM tava yadbhrukuTiH sRjati muhustrinEmirabhavaccharaNESu bhayam||32|| |
vijitahRSIkavAyubhiradAntamanasturagaM ya iha yatanti yantumatilOlamupAyakhidaH| vyasanazatAnvitAH samavahAya gurOzcaraNaM vaNija ivAja santyakRtakarNadharA jaladhau||33|| |
svajanasutAtmadAradhanadhAmadharAsurathais tvayi sati kiM nRNAmzrayata Atmani sarvarasE| iti sadajAnatAM mithunatO ratayE caratAM sukhayati kO nviha svavihatE svanirastabhagE||34|| |
bhuvi purupuNyatIrthasadanAnyRSayO vimadAs ta uta bhavatpadAmbujahRdO'ghabhidaGghrijalAH| dadhati sakRnmanastvayi ya Atmani nityasukhE na punarupAsatE puruSasAraharAvasathAn||35|| |
sata idam utthitaM saditi cEnnanu tarkahataM vyabhicarati kva ca kva ca mRSA na tathObhayayuk| vyavahRtayE vikalpa iSitO'ndhaparamparayA bhramayati bhAratI ta uruvRttibhirukthajaDAn||36|| |
na yadidamagra Asa na bhaviSyadatO nidhanAd anu mitamantarA tvayi vibhAti mRSaikarasE| ata upamIyatE draviNajAtivikalpapathair vitathamanOvilAsamRtamityavayantyabudhAH||37|| |
sa yadajayA tvajAmanuzayIta guNAMzca juSan bhajati sarUpatAM tadanu mRtyumapEtabhagaH| tvamuta jahAsi tAmahiriva tvacamAttabhagO mahasi mahIyasE'STaguNitE'parimEyabhagaH||38|| |
yadi na samuddharanti yatayO hRdi kAmajaTA duradhigamO'satAM hRdi gatO'smRtakaNThamaNiH| asutRpayOginAmubhayatO'pyasukhaM bhagavann anapagatAntakAdanadhirUDhapadAdbhavataH||39|| |
tvadavagamI na vEtti bhavadutthazubhAzubhayOr guNaviguNAnvayAMstarhi dEhabhRtAM ca giraH| anuyugamanvahaM saguNa gItaparamparayA zravaNabhRtO yatastvamapavargagatirmanujaiH||40|| |
dyupataya Eva tE na yayurantamanantatayA tvamapi yadantarANDanicayA nanu sAvaraNAH| kha iva rajAMsi vAnti vayasA saha yacchrutayas tvayi hi phalantyatannirasanEna bhavannidhanAH||41|| |
zrIbhagavAnuvAca
ityEtadbrahmaNaH putrA AzrutyAtmAnuzAsanam| sanandanamathAnarcuH siddhA jJAtvAtmanO gatim||42|| |
ityazESasamAmnAya purANOpaniSadrasaH| samuddhRtaH pUrvajAtairvyOmayAnairmahAtmabhiH||43|| |
tvaM caitadbrahmadAyAda zraddhayAtmAnuzAsanam| dhArayaMzcara gAM kAmaM kAmAnAM bharjanaM nRNAm||44|| |
zrIzuka uvAca
EvaM sa RSiNAdiSTaM gRhItvA zraddhayAtmavAn| pUrNaH zrutadharO rAjannAha vIravratO muniH||45|| |
zrInArada uvAca
namastasmai bhagavatE kRSNAyAmalakIrtayE| yO dhattE sarvabhUtAnAmabhavAyOzatIH kalAH||46|| |
ityAdyamRSimAnamya tacchiSyAMzca mahAtmanaH| tatO'gAdAzramaM sAkSAtpiturdvaipAyanasya mE||47|| |
sabhAjitO bhagavatA kRtAsanaparigrahaH| tasmai tadvarNayAmAsa nArAyaNamukhAcchrutam||48|| |
ityEtadvarNitaM rAjanyannaH praznaH kRtastvayA| yathA brahmaNyanirdEzyE nIRguNE'pi manazcarEt||49|| |
yO'syOtprEkSaka AdimadhyanidhanE yO'vyaktajIvEzvarO yaH sRSTvEdamanupravizya RSiNA cakrE puraH zAsti tAH yaM sampadya jahAtyajAmanuzayI suptaH kulAyaM yathA taM kaivalyanirastayOnimabhayaM dhyAyEdajasraM harim||50|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM dazamaskandhE uttarArdhE saptAzItitamO'dhyAyaH||