From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 03
EkAdazO'dhyAyaH
maitrEya uvAca
caramaH sadvizESANAmanEkO'saMyutaH sadA| paramANuH sa vijJEyO nRNAmaikyabhramO yataH||1|| |
sata Eva padArthasya svarUpAvasthitasya yat| kaivalyaM paramamahAnavizESO nirantaraH||2|| |
EvaM kAlO'pyanumitaH saukSmyE sthaulyE ca sattama| saMsthAnabhuktyA bhagavAnavyaktO vyaktabhugvibhuH||3|| |
sa kAlaH paramANurvai yO bhuGktE paramANutAm| satO'vizESabhugyastu sa kAlaH paramO mahAn||4|| |
aNurdvau paramANU syAttrasarENustrayaH smRtaH| jAlArkarazmyavagataH khamEvAnupatannagAt||5|| |
trasarENutrikaM bhuGktE yaH kAlaH sa truTiH smRtaH| zatabhAgastu vEdhaH syAttaistribhistu lavaH smRtaH||6|| |
nimESastrilavO jJEya AmnAtastE trayaH kSaNaH| kSaNAnpaJca viduH kASThAM laghu tA daza paJca ca||7|| |
laghUni vai samAmnAtA daza paJca ca nADikA| tE dvE muhUrtaH praharaH SaDyAmaH sapta vA nRNAm||8|| |
dvAdazArdhapalOnmAnaM caturbhizcaturaGgulaiH| svarNamASaiH kRtacchidraM yAvatprasthajalaplutam||9|| |
yAmAzcatvArazcatvArO martyAnAmahanI ubhE| pakSaH paJcadazAhAni zuklaH kRSNazca mAnada||10|| |
tayOH samuccayO mAsaH pitRRNAM tadaharnizam| dvau tAvRtuH SaDayanaM dakSiNaM cOttaraM divi||11|| |
ayanE cAhanI prAhurvatsarO dvAdaza smRtaH| saMvatsarazataM nNAM paramAyurnirUpitam||12|| |
graharkSatArAcakrasthaH paramANvAdinA jagat| saMvatsarAvasAnEna paryEtyanimiSO vibhuH||13|| |
saMvatsaraH parivatsara iDAvatsara Eva ca| anuvatsarO vatsarazca viduraivaM prabhASyatE||14|| |
yaH sRjyazaktimurudhOcchvasayansvazaktyA puMsO'bhramAya divi dhAvati bhUtabhEdaH| kAlAkhyayA guNamayaM kratubhirvitanvaMs tasmai baliM harata vatsarapaJcakAya||15|| |
vidura uvAca
pitRdEvamanuSyANAmAyuH paramidaM smRtam| parESAM gatimAcakSva yE syuH kalpAdbahirvidaH||16|| |
bhagavAnvEda kAlasya gatiM bhagavatO nanu| vizvaM vicakSatE dhIrA yOgarAddhEna cakSuSA||17|| |
maitrEya uvAca
kRtaM trEtA dvAparaM ca kalizcEti caturyugam| divyairdvAdazabhirvarSaiH sAvadhAnaM nirUpitam||18|| |
catvAri trINi dvE caikaM kRtAdiSu yathAkramam| saGkhyAtAni sahasrANi dviguNAni zatAni ca||19|| |
sandhyAsandhyAMzayOrantaryaH kAlaH zatasaGkhyayOH| tamEvAhuryugaM tajjJA yatra dharmO vidhIyatE||20|| |
dharmazcatuSpAnmanujAnkRtE samanuvartatE| sa EvAnyESvadharmENa vyEti pAdEna vardhatA||21|| |
trilOkyA yugasAhasraM bahirAbrahmaNO dinam| tAvatyEva nizA tAta yannimIlati vizvasRk||22|| |
nizAvasAna ArabdhO lOkakalpO'nuvartatE| yAvaddinaM bhagavatO manUnbhuJjaMzcaturdaza||23|| |
svaM svaM kAlaM manurbhuGktE sAdhikAM hyEkasaptatim manvantarESu manavastadvaMzyA RSayaH surAH bhavanti caiva yugapatsurEzAzcAnu yE ca tAn||24|| |
ESa dainandinaH sargO brAhmastrailOkyavartanaH| tiryaGnRpitRdEvAnAM sambhavO yatra karmabhiH||25|| |
manvantarESu bhagavAnbibhratsattvaM svamUrtibhiH| manvAdibhiridaM vizvamavatyuditapauruSaH||26|| |
tamOmAtrAmupAdAya pratisaMruddhavikramaH| kAlEnAnugatAzESa AstE tUSNIM dinAtyayE||27|| |
tamEvAnvapi dhIyantE lOkA bhUrAdayastrayaH| nizAyAmanuvRttAyAM nirmuktazazibhAskaram||28|| |
trilOkyAM dahyamAnAyAM zaktyA saGkarSaNAgninA| yAntyUSmaNA maharlOkAjjanaM bhRgvAdayO'rditAH||29|| |
tAvattribhuvanaM sadyaH kalpAntaidhitasindhavaH| plAvayantyutkaTATOpa caNDavAtEritOrmayaH||30|| |
antaH sa tasminsalila AstE'nantAsanO hariH| yOganidrAnimIlAkSaH stUyamAnO janAlayaiH||31|| |
EvaMvidhairahOrAtraiH kAlagatyOpalakSitaiH| apakSitamivAsyApi paramAyurvayaHzatam||32|| |
yadardhamAyuSastasya parArdhamabhidhIyatE| pUrvaH parArdhO'pakrAntO hyaparO'dya pravartatE||33|| |
pUrvasyAdau parArdhasya brAhmO nAma mahAnabhUt| kalpO yatrAbhavadbrahmA zabdabrahmEti yaM viduH||34|| |
tasyaiva cAntE kalpO'bhUdyaM pAdmamabhicakSatE| yaddharErnAbhisarasa AsIllOkasarOruham||35|| |
ayaM tu kathitaH kalpO dvitIyasyApi bhArata| vArAha iti vikhyAtO yatrAsIcchUkarO hariH||36|| |
kAlO'yaM dviparArdhAkhyO nimESa upacaryatE| avyAkRtasyAnantasya hyanAdErjagadAtmanaH||37|| |
kAlO'yaM paramANvAdirdviparArdhAnta IzvaraH| naivEzituM prabhurbhUmna IzvarO dhAmamAninAm||38|| |
vikAraiH sahitO yuktairvizESAdibhirAvRtaH| ANDakOzO bahirayaM paJcAzatkOTivistRtaH||39|| |
dazOttarAdhikairyatra praviSTaH paramANuvat| lakSyatE'ntargatAzcAnyE kOTizO hyaNDarAzayaH||40|| |
tadAhurakSaraM brahma sarvakAraNakAraNam viSNOrdhAma paraM sAkSAtpuruSasya mahAtmanaH||41|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM tRtIyaskandhE EkAdazO'dhyAyaH||