From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 02
paJcamO'dhyAyaH
nArada uvAca
dEvadEva namastE'stu bhUtabhAvana pUrvaja| tadvijAnIhi yajjJAnamAtmatattvanidarzanam||1|| |
yadrUpaM yadadhiSThAnaM yataH sRSTamidaM prabhO| yatsaMsthaM yatparaM yacca tattattvaM vada tattvataH||2|| |
sarvaM hyEtadbhavAnvEda bhUtabhavyabhavatprabhuH| karAmalakavadvizvaM vijJAnAvasitaM tava||3|| |
yadvijJAnO yadAdhArO yatparastvaM yadAtmakaH| EkaH sRjasi bhUtAni bhUtairEvAtmamAyayA||4|| |
AtmanbhAvayasE tAni na parAbhAvayansvayam| AtmazaktimavaSTabhya UrNanAbhirivAklamaH||5|| |
nAhaM vEda paraM hyasminnAparaM na samaM vibhO| nAmarUpaguNairbhAvyaM sadasatkiJcidanyataH||6|| |
sa bhavAnacaradghOraM yattapaH susamAhitaH| tEna khEdayasE nastvaM parAzaGkAM ca yacchasi||7|| |
EtanmE pRcchataH sarvaM sarvajJa sakalEzvara| vijAnIhi yathaivEdamahaM budhyE'nuzAsitaH||8|| |
brahmOvAca
samyakkAruNikasyEdaM vatsa tE vicikitsitam| yadahaM cOditaH saumya bhagavadvIryadarzanE||9|| |
nAnRtaM tava taccApi yathA mAM prabravISi bhOH| avijJAya paraM matta EtAvattvaM yatO hi mE||10|| |
yEna svarOciSA vizvaM rOcitaM rOcayAmyaham| yathArkO'gniryathA sOmO yatharkSagrahatArakAH||11|| |
tasmai namO bhagavatE vAsudEvAya dhImahi| yanmAyayA durjayayA mAM vadanti jagadgurum||12|| |
vilajjamAnayA yasya sthAtumIkSApathE'muyA| vimOhitA vikatthantE mamAhamiti durdhiyaH||13|| |
dravyaM karma ca kAlazca svabhAvO jIva Eva ca| vAsudEvAtparO brahmanna cAnyO'rthO'sti tattvataH||14|| |
nArAyaNaparA vEdA dEvA nArAyaNAGgajAH| nArAyaNaparA lOkA nArAyaNaparA makhAH||15|| |
nArAyaNaparO yOgO nArAyaNaparaM tapaH| nArAyaNaparaM jJAnaM nArAyaNaparA gatiH||16|| |
tasyApi draSTurIzasya kUTasthasyAkhilAtmanaH| sRjyaM sRjAmi sRSTO'hamIkSayaivAbhicOditaH||17|| |
sattvaM rajastama iti nirguNasya guNAstrayaH| sthitisarganirOdhESu gRhItA mAyayA vibhOH||18|| |
kAryakAraNakartRtvE dravyajJAnakriyAzrayAH| badhnanti nityadA muktaM mAyinaM puruSaM guNAH||19|| |
sa ESa bhagavAMlliGgaistribhirEtairadhOkSajaH| svalakSitagatirbrahmansarvESAM mama cEzvaraH||20|| |
kAlaM karma svabhAvaM ca mAyEzO mAyayA svayA| AtmanyadRcchayA prAptaM vibubhUSurupAdadE||21|| |
kAlAdguNavyatikaraH pariNAmaH svabhAvataH| karmaNO janma mahataH puruSAdhiSThitAdabhUt||22|| |
mahatastu vikurvANAdrajaHsattvOpabRMhitAt| tamaHpradhAnastvabhavaddravyajJAnakriyAtmakaH||23|| |
sO'haGkAra iti prOktO vikurvansamabhUttridhA vaikArikastaijasazca tAmasazcEti yadbhidA dravyazaktiH kriyAzaktirjJAnazaktiriti prabhO||24|| |
tAmasAdapi bhUtAdErvikurvANAdabhUnnabhaH| tasya mAtrA guNaH zabdO liGgaM yaddraSTRdRzyayOH||25|| |
nabhasO'tha vikurvANAdabhUtsparzaguNO'nilaH| parAnvayAcchabdavAMzca prANa OjaH sahO balam||26|| |
vAyOrapi vikurvANAtkAlakarmasvabhAvataH| udapadyata tEjO vai rUpavatsparzazabdavat||27|| |
tEjasastu vikurvANAdAsIdambhO rasAtmakam| rUpavatsparzavaccAmbhO ghOSavacca parAnvayAt||28|| |
vizESastu vikurvANAdambhasO gandhavAnabhUt| parAnvayAdrasasparza zabdarUpaguNAnvitaH||29|| |
vaikArikAnmanO jajJE dEvA vaikArikA daza| digvAtArkapracEtO'zvi vahnIndrOpEndramitrakAH||30|| |
taijasAttu vikurvANAdindriyANi dazAbhavan jJAnazaktiH kriyAzaktirbuddhiH prANazca taijasau zrOtraM tvagghrANadRgjihvA vAgdOrmEDhrAGghripAyavaH||31|| |
yadaitE'saGgatA bhAvA bhUtEndriyamanOguNAH| yadAyatananirmANE na zEkurbrahmavittama||32|| |
tadA saMhatya cAnyOnyaM bhagavacchakticOditAH| sadasattvamupAdAya cObhayaM sasRjurhyadaH||33|| |
varSapUgasahasrAntE tadaNDamudakE zayam| kAlakarmasvabhAvasthO jIvO JjIvamajIvayat||34|| |
sa Eva puruSastasmAdaNDaM nirbhidya nirgataH| sahasrOrvaGghribAhvakSaH sahasrAnanazIrSavAn||35|| |
yasyEhAvayavairlOkAnkalpayanti manISiNaH| kaTyAdibhiradhaH sapta saptOrdhvaM jaghanAdibhiH||36|| |
puruSasya mukhaM brahma kSatramEtasya bAhavaH| UrvOrvaizyO bhagavataH padbhyAM zUdrO vyajAyata||37|| |
bhUrlOkaH kalpitaH padbhyAM bhuvarlOkO'sya nAbhitaH| hRdA svarlOka urasA maharlOkO mahAtmanaH||38|| |
grIvAyAM janalOkO'sya tapOlOkaH stanadvayAt| mUrdhabhiH satyalOkastu brahmalOkaH sanAtanaH||39|| |
tatkaTyAM cAtalaM klRptamUrubhyAM vitalaM vibhOH| jAnubhyAM sutalaM zuddhaM jaGghAbhyAM tu talAtalam||40|| |
mahAtalaM tu gulphAbhyAM prapadAbhyAM rasAtalam| pAtAlaM pAdatalata iti lOkamayaH pumAn||41|| |
bhUrlOkaH kalpitaH padbhyAM bhuvarlOkO'sya nAbhitaH svarlOkaH kalpitO mUrdhnA iti vA lOkakalpanA||42|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM dwitIyaskandhE paJcamO'dhyAyaH||