From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 04
trayOdazO'dhyAyaH
sUta uvAca
nizamya kauSAraviNOpavarNitaM dhruvasya vaikuNThapadAdhirOhaNam| prarUDhabhAvO bhagavatyadhOkSajE praSTuM punastaM viduraH pracakramE||1|| |
vidura uvAca
kE tE pracEtasO nAma kasyApatyAni suvrata| kasyAnvavAyE prakhyAtAH kutra vA satramAsata||2|| |
manyE mahAbhAgavataM nAradaM dEvadarzanam| yEna prOktaH kriyAyOgaH paricaryAvidhirharEH||3|| |
svadharmazIlaiH puruSairbhagavAnyajJapUruSaH| ijyamAnO bhaktimatA nAradEnEritaH kila||4|| |
yAstA dEvarSiNA tatra varNitA bhagavatkathAH| mahyaM zuzrUSavE brahmankArtsnyEnAcaSTumarhasi||5|| |
maitrEya uvAca
dhruvasya cOtkalaH putraH pitari prasthitE vanam| sArvabhaumazriyaM naicchadadhirAjAsanaM pituH||6|| |
sa janmanOpazAntAtmA niHsaGgaH samadarzanaH| dadarza lOkE vitatamAtmAnaM lOkamAtmani||7|| |
AtmAnaM brahma nirvANaM pratyastamitavigraham| avabOdharasaikAtmyamAnandamanusantatam||8|| |
avyavacchinnayOgAgni dagdhakarmamalAzayaH| svarUpamavarundhAnO nAtmanO'nyaM tadaikSata||9|| |
jaDAndhabadhirOnmatta mUkAkRtiratanmatiH| lakSitaH pathi bAlAnAM prazAntArcirivAnalaH||10|| |
matvA taM jaDamunmattaM kulavRddhAH samantriNaH| vatsaraM bhUpatiM cakruryavIyAMsaM bhramEH sutam||11|| |
svarvIthirvatsarasyESTA bhAryAsUta SaDAtmajAn| puSpArNaM tigmakEtuM ca iSamUrjaM vasuM jayam||12|| |
puSpArNasya prabhA bhAryA dOSA ca dvE babhUvatuH| prAtarmadhyandinaM sAyamiti hyAsanprabhAsutAH||13|| |
pradOSO nizithO vyuSTa iti dOSAsutAstrayaH| vyuSTaH sutaM puSkariNyAM sarvatEjasamAdadhE||14|| |
sa cakSuH sutamAkUtyAM patnyAM manumavApa ha| manOrasUta mahiSI virajAnnaDvalA sutAn||15|| |
puruM kutsaM tritaM dyumnaM satyavantamRtaM vratam| agniSTOmamatIrAtraM pradyumnaM zibimulmukam||16|| |
ulmukO'janayatputrAnpuSkariNyAM SaDuttamAn| aGgaM sumanasaM khyAtiM kratumaGgirasaM gayam||17|| |
sunIthAGgasya yA patnI suSuvE vEnamulbaNam| yaddauHzIlyAtsa rAjarSirnirviNNO niragAtpurAt||18|| |
yamaGga zEpuH kupitA vAgvajrA munayaH kila| gatAsOstasya bhUyastE mamanthurdakSiNaM karam||19|| |
arAjakE tadA lOkE dasyubhiH pIDitAH prajAH| jAtO nArAyaNAMzEna pRthurAdyaH kSitIzvaraH||20|| |
vidura uvAca
tasya zIlanidhEH sAdhOrbrahmaNyasya mahAtmanaH| rAjJaH kathamabhUdduSTA prajA yadvimanA yayau||21|| |
kiM vAMhO vEna uddizya brahmadaNDamayUyujan| daNDavratadharE rAjJi munayO dharmakOvidAH||22|| |
nAvadhyEyaH prajApAlaH prajAbhiraghavAnapi| yadasau lOkapAlAnAM bibhartyOjaH svatEjasA||23|| |
EtadAkhyAhi mE brahmansunIthAtmajacESTitam| zraddadhAnAya bhaktAya tvaM parAvaravittamaH||24|| |
maitrEya uvAca
aGgO'zvamEdhaM rAjarSirAjahAra mahAkratum| nAjagmurdEvatAstasminnAhUtA brahmavAdibhiH||25|| |
tamUcurvismitAstatra yajamAnamathartvijaH| havIMSi hUyamAnAni na tE gRhNanti dEvatAH||26|| |
rAjanhavIMSyaduSTAni zraddhayAsAditAni tE| chandAMsyayAtayAmAni yOjitAni dhRtavrataiH||27|| |
na vidAmEha dEvAnAM hElanaM vayamaNvapi| yanna gRhNanti bhAgAnsvAnyE dEvAH karmasAkSiNaH||28|| |
maitrEya uvAca
aGgO dvijavacaH zrutvA yajamAnaH sudurmanAH| tatpraSTuM vyasRjadvAcaM sadasyAMstadanujJayA||29|| |
nAgacchantyAhutA dEvA na gRhNanti grahAniha| sadasaspatayO brUta kimavadyaM mayA kRtam||30|| |
sadasaspataya UcuH
naradEvEha bhavatO nAghaM tAvanmanAksthitam| astyEkaM prAktanamaghaM yadihEdRktvamaprajaH||31|| |
tathA sAdhaya bhadraM tE AtmAnaM suprajaM nRpa| iSTastE putrakAmasya putraM dAsyati yajJabhuk||32|| |
tathA svabhAgadhEyAni grahISyanti divaukasaH| yadyajJapuruSaH sAkSAdapatyAya harirvRtaH||33|| |
tAMstAnkAmAnharirdadyAdyAnyAnkAmayatE janaH| ArAdhitO yathaivaiSa tathA puMsAM phalOdayaH||34|| |
iti vyavasitA viprAstasya rAjJaH prajAtayE| purODAzaM niravapanzipiviSTAya viSNavE||35|| |
tasmAtpuruSa uttasthau hEmamAlyamalAmbaraH| hiraNmayEna pAtrENa siddhamAdAya pAyasam||36|| |
sa viprAnumatO rAjA gRhItvAJjalinaudanam| avaghrAya mudA yuktaH prAdAtpatnyA udAradhIH||37|| |
sA tatpuMsavanaM rAjJI prAzya vai patyurAdadhE| garbhaM kAla upAvRttE kumAraM suSuvE'prajA||38|| |
sa bAla Eva puruSO mAtAmahamanuvrataH| adharmAMzOdbhavaM mRtyuM tEnAbhavadadhArmikaH||39|| |
sa zarAsanamudyamya mRgayurvanagOcaraH| hantyasAdhurmRgAndInAnvEnO'sAvityaraujjanaH||40|| |
AkrIDE krIDatO bAlAnvayasyAnatidAruNaH| prasahya niranukrOzaH pazumAramamArayat||41|| |
taM vicakSya khalaM putraM zAsanairvividhairnRpaH| yadA na zAsituM kalpO bhRzamAsItsudurmanAH||42|| |
prAyENAbhyarcitO dEvO yE'prajA gRhamEdhinaH| kadapatyabhRtaM duHkhaM yE na vindanti durbharam||43|| |
yataH pApIyasI kIrtiradharmazca mahAnnRNAm| yatO virOdhaH sarvESAM yata AdhiranantakaH||44|| |
kastaM prajApadEzaM vai mOhabandhanamAtmanaH| paNDitO bahu manyEta yadarthAH klEzadA gRhAH||45|| |
kadapatyaM varaM manyE sadapatyAcchucAM padAt| nirvidyEta gRhAnmartyO yatklEzanivahA gRhAH||46|| |
EvaM sa nirviNNamanA nRpO gRhAnnizItha utthAya mahOdayOdayAt| alabdhanidrO'nupalakSitO nRbhirhitvA gatO vEnasuvaM prasuptAm||47|| |
vijJAya nirvidya gataM patiM prajAH purOhitAmAtyasuhRdgaNAdayaH| vicikyururvyAmatizOkakAtarA yathA nigUDhaM puruSaM kuyOginaH||48|| |
alakSayantaH padavIM prajApatErhatOdyamAH pratyupasRtya tE purIm RSInsamEtAnabhivandya sAzravO nyavEdayanpaurava bhartRviplavam||49|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM caturthaskandhE trayOdazO'dhyAyaH||