From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 09
zrIzuka uvAca
aMzumAMzca tapastEpE gaGgAnayanakAmyayA| kAlaM mahAntaM nAzaknOttataH kAlEna saMsthitaH||1|| |
dilIpastatsutastadvadazaktaH kAlamEyivAn| bhagIrathastasya sutastEpE sa sumahattapaH||2|| |
darzayAmAsa taM dEvI prasannA varadAsmi tE| ityuktaH svamabhiprAyaM zazaMsAvanatO nRpaH||3|| |
kO'pi dhArayitA vEgaM patantyA mE mahItalE| anyathA bhUtalaM bhittvA nRpa yAsyE rasAtalam||4|| |
kiM cAhaM na bhuvaM yAsyE narA mayyAmRjantyagham| mRjAmi tadaghaM kvAhaM rAjaMstatra vicintyatAm||5|| |
zrIbhagIratha uvAca
sAdhavO nyAsinaH zAntA brahmiSThA lOkapAvanAH| harantyaghaM tE'GgasaGgAttESvAstE hyaghabhiddhariH||6|| |
dhArayiSyati tE vEgaM rudrastvAtmA zarIriNAm| yasminnOtamidaM prOtaM vizvaM zATIva tantuSu||7|| |
ityuktvA sa nRpO dEvaM tapasAtOSayacchivam| kAlEnAlpIyasA rAjaMstasyEzazcAzvatuSyata||8|| |
tathEti rAjJAbhihitaM sarvalOkahitaH zivaH| dadhArAvahitO gaGgAM pAdapUtajalAM harEH||9|| |
bhagIrathaH sa rAjarSirninyE bhuvanapAvanIm| yatra svapitNAM dEhA bhasmIbhUtAH sma zEratE||10|| |
rathEna vAyuvEgEna prayAntamanudhAvatI| dEzAnpunantI nirdagdhAnAsiJcatsagarAtmajAn||11|| |
yajjalasparzamAtrENa brahmadaNDahatA api| sagarAtmajA divaM jagmuH kEvalaM dEhabhasmabhiH||12|| |
bhasmIbhUtAGgasaGgEna svaryAtAH sagarAtmajAH| kiM punaH zraddhayA dEvIM sEvantE yE dhRtavratAH||13|| |
na hyEtatparamAzcaryaM svardhunyA yadihOditam| anantacaraNAmbhOja prasUtAyA bhavacchidaH||14|| |
sannivEzya manO yasmiJchraddhayA munayO'malAH| traiguNyaM dustyajaM hitvA sadyO yAtAstadAtmatAm||15|| |
zrutO bhagIrathAjjajJE tasya nAbhO'parO'bhavat| sindhudvIpastatastasmAdayutAyustatO'bhavat||16|| |
RtUparNO nalasakhO yO'zvavidyAmayAnnalAt| dattvAkSahRdayaM cAsmai sarvakAmastu tatsutam||17|| |
tataH sudAsastatputrO damayantIpatirnRpaH AhurmitrasahaM yaM vai kalmASAGghrimuta kvacit vasiSThazApAdrakSO'bhUdanapatyaH svakarmaNA||18|| |
zrIrAjOvAca
kiM nimittO gurOH zApaH saudAsasya mahAtmanaH| EtadvEditumicchAmaH kathyatAM na rahO yadi||19|| |
zrIzuka uvAca
saudAsO mRgayAM kiJciccaranrakSO jaghAna ha| mumOca bhrAtaraM sO'tha gataH praticikIrSayA||20|| |
saJcintayannaghaM rAjJaH sUdarUpadharO gRhE| guravE bhOktukAmAya paktvA ninyE narAmiSam||21|| |
parivEkSyamANaM bhagavAnvilOkyAbhakSyamaJjasA| rAjAnamazapatkruddhO rakSO hyEvaM bhaviSyasi||22|| |
rakSaHkRtaM tadviditvA cakrE dvAdazavArSikam| sO'pyapO'JjalimAdAya guruM zaptuM samudyataH||23|| |
vAritO madayantyApO ruzatIH pAdayOrjahau| dizaH khamavanIM sarvaM pazyanjIvamayaM nRpaH||24|| |
rAkSasaM bhAvamApannaH pAdE kalmASatAM gataH| vyavAyakAlE dadRzE vanaukOdampatI dvijau||25|| |
kSudhArtO jagRhE vipraM tatpatnyAhAkRtArthavat| na bhavAnrAkSasaH sAkSAdikSvAkUNAM mahArathaH||26|| |
madayantyAH patirvIra nAdharmaM kartumarhasi| dEhi mE'patyakAmAyA akRtArthaM patiM dvijam||27|| |
dEhO'yaM mAnuSO rAjanpuruSasyAkhilArthadaH| tasmAdasya vadhO vIra sarvArthavadha ucyatE||28|| |
ESa hi brAhmaNO vidvAMstapaHzIlaguNAnvitaH ArirAdhayiSurbrahma mahApuruSasaMjJitam sarvabhUtAtmabhAvEna bhUtESvantarhitaM guNaiH||29|| |
sO'yaM brahmarSivaryastE rAjarSipravarAdvibhO| kathamarhati dharmajJa vadhaM piturivAtmajaH||30|| |
tasya sAdhOrapApasya bhrUNasya brahmavAdinaH| kathaM vadhaM yathA babhrOrmanyatE sanmatO bhavAn||31|| |
yadyayaM kriyatE bhakSyastarhi mAM khAda pUrvataH| na jIviSyE vinA yEna kSaNaM ca mRtakaM yathA||32|| |
EvaM karuNabhASiNyA vilapantyA anAthavat| vyAghraH pazumivAkhAdatsaudAsaH zApamOhitaH||33|| |
brAhmaNI vIkSya didhiSuM puruSAdEna bhakSitam| zOcantyAtmAnamurvIzamazapatkupitA satI||34|| |
yasmAnmE bhakSitaH pApa kAmArtAyAH patistvayA| tavApi mRtyurAdhAnAdakRtaprajJa darzitaH||35|| |
EvaM mitrasahaM zaptvA patilOkaparAyaNA| tadasthIni samiddhE'gnau prAsya bharturgatiM gatA||36|| |
vizApO dvAdazAbdAntE maithunAya samudyataH| vijJApya brAhmaNIzApaM mahiSyA sa nivAritaH||37|| |
ata UrdhvaM sa tatyAja strIsukhaM karmaNAprajAH| vasiSThastadanujJAtO madayantyAM prajAmadhAt||38|| |
sA vai sapta samA garbhamabibhranna vyajAyata| jaghnE'zmanOdaraM tasyAH sO'zmakastEna kathyatE||39|| |
azmakAdbAlikO jajJE yaH strIbhiH parirakSitaH| nArIkavaca ityuktO niHkSatrE mUlakO'bhavat||40|| |
tatO dazarathastasmAtputra aiDaviDistataH| rAjA vizvasahO yasya khaTvAGgazcakravartyabhUt||41|| |
yO dEvairarthitO daityAnavadhIdyudhi durjayaH| muhUrtamAyurjJAtvaitya svapuraM sandadhE manaH||42|| |
na mE brahmakulAtprANAH kuladaivAnna cAtmajAH| na zriyO na mahI rAjyaM na dArAzcAtivallabhAH||43|| |
na bAlyE'pi matirmahyamadharmE ramatE kvacit| nApazyamuttamazlOkAdanyatkiJcana vastvaham||44|| |
dEvaiH kAmavarO dattO mahyaM tribhuvanEzvaraiH| na vRNE tamahaM kAmaM bhUtabhAvanabhAvanaH||45|| |
yE vikSiptEndriyadhiyO dEvAstE svahRdi sthitam| na vindanti priyaM zazvadAtmAnaM kimutAparE||46|| |
athEzamAyAracitESu saGgaM guNESu gandharvapurOpamESu| rUDhaM prakRtyAtmani vizvakarturbhAvEna hitvA tamahaM prapadyE||47|| |
iti vyavasitO buddhyA nArAyaNagRhItayA| hitvAnyabhAvamajJAnaM tataH svaM bhAvamAsthitaH||48|| |
yattadbrahma paraM sUkSmamazUnyaM zUnyakalpitam bhagavAnvAsudEvEti yaM gRNanti hi sAtvatAH||49|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM navamaskandhE navamO'dhyAyaH||