From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 06
caturdazO'dhyAyaH
zrIparIkSiduvAca
rajastamaHsvabhAvasya brahmanvRtrasya pApmanaH| nArAyaNE bhagavati kathamAsIddRDhA matiH||1|| |
dEvAnAM zuddhasattvAnAmRSINAM cAmalAtmanAm| bhaktirmukundacaraNE na prAyENOpajAyatE||2|| |
rajObhiH samasaGkhyAtAH pArthivairiha jantavaH| tESAM yE kEcanEhantE zrEyO vai manujAdayaH||3|| |
prAyO mumukSavastESAM kEcanaiva dvijOttama| mumukSUNAM sahasrESu kazcinmucyEta sidhyati||4|| |
muktAnAmapi siddhAnAM nArAyaNaparAyaNaH| sudurlabhaH prazAntAtmA kOTiSvapi mahAmunE||5|| |
vRtrastu sa kathaM pApaH sarvalOkOpatApanaH| itthaM dRDhamatiH kRSNa AsItsaGgrAma ulbaNE||6|| |
atra naH saMzayO bhUyAJchrOtuM kautUhalaM prabhO| yaH pauruSENa samarE sahasrAkSamatOSayat||7|| |
zrIsUta uvAca
parIkSitO'tha sampraznaM bhagavAnbAdarAyaNiH| nizamya zraddadhAnasya pratinandya vacO'bravIt||8|| |
zrIzuka uvAca
zRNuSvAvahitO rAjannitihAsamimaM yathA| zrutaM dvaipAyanamukhAnnAradAddEvalAdapi||9|| |
AsIdrAjA sArvabhaumaH zUrasEnESu vai nRpa| citrakEturiti khyAtO yasyAsItkAmadhuGmahI||10|| |
tasya bhAryAsahasrANAM sahasrANi dazAbhavan| sAntAnikazcApi nRpO na lEbhE tAsu santatim||11|| |
rUpaudAryavayOjanma vidyaizvaryazriyAdibhiH| sampannasya guNaiH sarvaizcintA bandhyApatErabhUt||12|| |
na tasya sampadaH sarvA mahiSyO vAmalOcanAH| sArvabhaumasya bhUzcEyamabhavanprItihEtavaH||13|| |
tasyaikadA tu bhavanamaGgirA bhagavAnRSiH| lOkAnanucarannEtAnupAgacchadyadRcchayA||14|| |
taM pUjayitvA vidhivatpratyutthAnArhaNAdibhiH| kRtAtithyamupAsIdatsukhAsInaM samAhitaH||15|| |
maharSistamupAsInaM prazrayAvanataM kSitau| pratipUjya mahArAja samAbhASyEdamabravIt||16|| |
aGgirA uvAca
api tE'nAmayaM svasti prakRtInAM tathAtmanaH| yathA prakRtibhirguptaH pumAnrAjA ca saptabhiH||17|| |
AtmAnaM prakRtiSvaddhA nidhAya zrEya ApnuyAt| rAjJA tathA prakRtayO naradEvAhitAdhayaH||18|| |
api dArAH prajAmAtyA bhRtyAH zrENyO'tha mantriNaH| paurA jAnapadA bhUpA AtmajA vazavartinaH||19|| |
yasyAtmAnuvazazcEtsyAtsarvE tadvazagA imE| lOkAH sapAlA yacchanti sarvE balimatandritAH||20|| |
AtmanaH prIyatE nAtmA parataH svata Eva vA| lakSayE'labdhakAmaM tvAM cintayA zabalaM mukham||21|| |
EvaM vikalpitO rAjanviduSA muninApi saH| prazrayAvanatO'bhyAha prajAkAmastatO munim||22|| |
citrakEturuvAca
bhagavankiM na viditaM tapOjJAnasamAdhibhiH| yOginAM dhvastapApAnAM bahirantaH zarIriSu||23|| |
tathApi pRcchatO brUyAM brahmannAtmani cintitam| bhavatO viduSazcApi cOditastvadanujJayA||24|| |
lOkapAlairapi prArthyAH sAmrAjyaizvaryasampadaH| na nandayantyaprajaM mAM kSuttRTkAmamivAparE||25|| |
tataH pAhi mahAbhAga pUrvaiH saha gataM tamaH| yathA tarEma duSpAraM prajayA tadvidhEhi naH||26|| |
zrIzuka uvAca
ityarthitaH sa bhagavAnkRpAlurbrahmaNaH sutaH| zrapayitvA caruM tvASTraM tvaSTAramayajadvibhuH||27|| |
jyESThA zrESThA ca yA rAjJO mahiSINAM ca bhArata| nAmnA kRtadyutistasyai yajJOcchiSTamadAddvijaH||28|| |
athAha nRpatiM rAjanbhavitaikastavAtmajaH| harSazOkapradastubhyamiti brahmasutO yayau||29|| |
sApi tatprAzanAdEva citrakEtOradhArayat| garbhaM kRtadyutirdEvI kRttikAgnErivAtmajam||30|| |
tasyA anudinaM garbhaH zuklapakSa ivODupaH| vavRdhE zUrasEnEza tEjasA zanakairnRpa||31|| |
atha kAla upAvRttE kumAraH samajAyata| janayanzUrasEnAnAM zRNvatAM paramAM mudam||32|| |
hRSTO rAjA kumArasya snAtaH zuciralaGkRtaH| vAcayitvAziSO vipraiH kArayAmAsa jAtakam||33|| |
tEbhyO hiraNyaM rajataM vAsAMsyAbharaNAni ca| grAmAnhayAngajAnprAdAddhEnUnAmarbudAni SaT||34|| |
vavarSa kAmAnanyESAM parjanya iva dEhinAm| dhanyaM yazasyamAyuSyaM kumArasya mahAmanAH||35|| |
kRcchralabdhE'tha rAjarSEstanayE'nudinaM pituH| yathA niHsvasya kRcchrAptE dhanE snEhO'nvavardhata||36|| |
mAtustvatitarAM putrE snEhO mOhasamudbhavaH| kRtadyutEH sapatnInAM prajAkAmajvarO'bhavat||37|| |
citrakEtOratiprItiryathA dArE prajAvati| na tathAnyESu saJjajJE bAlaM lAlayatO'nvaham||38|| |
tAH paryatapyannAtmAnaM garhayantyO'bhyasUyayA| AnapatyEna duHkhEna rAjJazcAnAdarENa ca||39|| |
dhigaprajAM striyaM pApAM patyuzcAgRhasammatAm| suprajAbhiH sapatnIbhirdAsImiva tiraskRtAm||40|| |
dAsInAM kO nu santApaH svAminaH paricaryayA| abhIkSNaM labdhamAnAnAM dAsyA dAsIva durbhagAH||41|| |
EvaM sandahyamAnAnAM sapatnyAH putrasampadA| rAjJO'sammatavRttInAM vidvESO balavAnabhUt||42|| |
vidvESanaSTamatayaH striyO dAruNacEtasaH| garaM daduH kumArAya durmarSA nRpatiM prati||43|| |
kRtadyutirajAnantI sapatnInAmaghaM mahat| supta EvEti saJcintya nirIkSya vyacaradgRhE||44|| |
zayAnaM suciraM bAlamupadhArya manISiNI| putramAnaya mE bhadrE iti dhAtrImacOdayat||45|| |
sA zayAnamupavrajya dRSTvA cOttAralOcanam| prANEndriyAtmabhistyaktaM hatAsmItyapatadbhuvi||46|| |
tasyAstadAkarNya bhRzAturaM svaraM ghnantyAH karAbhyAmura uccakairapi| pravizya rAjJI tvarayAtmajAntikaM dadarza bAlaM sahasA mRtaM sutam||47|| |
papAta bhUmau parivRddhayA zucA mumOha vibhraSTazirOruhAmbarA||48|| |
tatO nRpAntaHpuravartinO janA narAzca nAryazca nizamya rOdanam| Agatya tulyavyasanAH suduHkhitAstAzca vyalIkaM ruruduH kRtAgasaH||49|| |
zrutvA mRtaM putramalakSitAntakaM vinaSTadRSTiH prapatanskhalanpathi| snEhAnubandhaidhitayA zucA bhRzaM vimUrcchitO'nuprakRtirdvijairvRtaH||50|| |
papAta bAlasya sa pAdamUlE mRtasya visrastazirOruhAmbaraH| dIrghaM zvasanbASpakalOparOdhatO niruddhakaNThO na zazAka bhASitum||51|| |
patiM nirIkSyOruzucArpitaM tadA mRtaM ca bAlaM sutamEkasantatim| janasya rAjJI prakRtEzca hRdrujaM satI dadhAnA vilalApa citradhA||52|| |
stanadvayaM kuGkumapaGkamaNDitaM niSiJcatI sAJjanabASpabindubhiH| vikIrya kEzAnvigalatsrajaH sutaM zuzOca citraM kurarIva susvaram||53|| |
ahO vidhAtastvamatIva bAlizO yastvAtmasRSTyapratirUpamIhasE| parE nu jIvatyaparasya yA mRtirviparyayazcEttvamasi dhruvaH paraH||54|| |
na hi kramazcEdiha mRtyujanmanOH zarIriNAmastu tadAtmakarmabhiH| yaH snEhapAzO nijasargavRddhayE svayaM kRtastE tamimaM vivRzcasi||55|| |
tvaM tAta nArhasi ca mAM kRpaNAmanAthAM tyaktuM vicakSva pitaraM tava zOkataptam| aJjastarEma bhavatAprajadustaraM yad dhvAntaM na yAhyakaruNEna yamEna dUram||56|| |
uttiSTha tAta ta imE zizavO vayasyAs tvAmAhvayanti nRpanandana saMvihartum| suptazciraM hyazanayA ca bhavAnparItO bhuGkSva stanaM piba zucO hara naH svakAnAm||57|| |
nAhaM tanUja dadRzE hatamaGgalA tE mugdhasmitaM muditavIkSaNamAnanAbjam| kiM vA gatO'syapunaranvayamanyalOkaM nItO'ghRNEna na zRNOmi kalA girastE||58|| |
zrIzuka uvAca
vilapantyA mRtaM putramiti citravilApanaiH| citrakEturbhRzaM taptO muktakaNThO rurOda ha||59|| |
tayOrvilapatOH sarvE dampatyOstadanuvratAH| ruruduH sma narA nAryaH sarvamAsIdacEtanam||60|| |
EvaM kazmalamApannaM naSTasaMjJamanAyakam jJAtvAGgirA nAma RSirAjagAma sanAradaH||61|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM SaSThaskandhE caturdazO'dhyAyaH||