From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 04
aSTAviMzO'dhyAyaH
nArada uvAca
sainikA bhayanAmnO yE barhiSmandiSTakAriNaH| prajvArakAlakanyAbhyAM vicEruravanImimAm||1|| |
ta EkadA tu rabhasA puraJjanapurIM nRpa| rurudhurbhaumabhOgADhyAM jaratpannagapAlitAm||2|| |
kAlakanyApi bubhujE puraJjanapuraM balAt| yayAbhibhUtaH puruSaH sadyO niHsAratAmiyAt||3|| |
tayOpabhujyamAnAM vai yavanAH sarvatOdizam| dvArbhiH pravizya subhRzaM prArdayansakalAM purIm||4|| |
tasyAM prapIDyamAnAyAmabhimAnI puraJjanaH| avApOruvidhAMstApAnkuTumbI mamatAkulaH||5|| |
kanyOpagUDhO naSTazrIH kRpaNO viSayAtmakaH| naSTaprajJO hRtaizvaryO gandharvayavanairbalAt||6|| |
vizIrNAM svapurIM vIkSya pratikUlAnanAdRtAn| putrAnpautrAnugAmAtyAnjAyAM ca gatasauhRdAm||7|| |
AtmAnaM kanyayA grastaM paJcAlAnaridUSitAn| durantacintAmApannO na lEbhE tatpratikriyAm||8|| |
kAmAnabhilaSandInO yAtayAmAMzca kanyayA| vigatAtmagatisnEhaH putradArAMzca lAlayan||9|| |
gandharvayavanAkrAntAM kAlakanyOpamarditAm| hAtuM pracakramE rAjA tAM purImanikAmataH||10|| |
bhayanAmnO'grajO bhrAtA prajvAraH pratyupasthitaH| dadAha tAM purIM kRtsnAM bhrAtuH priyacikIrSayA||11|| |
tasyAM sandahyamAnAyAM sapauraH saparicchadaH| kauTumbikaH kuTumbinyA upAtapyata sAnvayaH||12|| |
yavanOparuddhAyatanO grastAyAM kAlakanyayA| puryAM prajvArasaMsRSTaH purapAlO'nvatapyata||13|| |
na zEkE sO'vituM tatra purukRcchrOruvEpathuH| gantumaicchattatO vRkSa kOTarAdiva sAnalAt||14|| |
zithilAvayavO yarhi gandharvairhRtapauruSaH| yavanairaribhI rAjannuparuddhO rurOda ha||15|| |
duhitRRH putrapautrAMzca jAmijAmAtRpArSadAn| svatvAvaziSTaM yatkiJcidgRhakOzaparicchadam||16|| |
ahaM mamEti svIkRtya gRhESu kumatirgRhI| dadhyau pramadayA dInO viprayOga upasthitE||17|| |
lOkAntaraM gatavati mayyanAthA kuTumbinI| vartiSyatE kathaM tvESA bAlakAnanuzOcatI||18|| |
na mayyanAzitE bhuGktE nAsnAtE snAti matparA| mayi ruSTE susantrastA bhartsitE yatavAgbhayAt||19|| |
prabOdhayati mAvijJaM vyuSitE zOkakarzitA| vartmaitadgRhamEdhIyaM vIrasUrapi nESyati||20|| |
kathaM nu dArakA dInA dArakIrvAparAyaNAH| vartiSyantE mayi gatE bhinnanAva ivOdadhau||21|| |
EvaM kRpaNayA buddhyA zOcantamatadarhaNam| grahItuM kRtadhIrEnaM bhayanAmAbhyapadyata||22|| |
pazuvadyavanairESa nIyamAnaH svakaM kSayam| anvadravannanupathAH zOcantO bhRzamAturAH||23|| |
purIM vihAyOpagata uparuddhO bhujaGgamaH| yadA tamEvAnu purI vizIrNA prakRtiM gatA||24|| |
vikRSyamANaH prasabhaM yavanEna balIyasA| nAvindattamasAviSTaH sakhAyaM suhRdaM puraH||25|| |
taM yajJapazavO'nEna saMjJaptA yE'dayAlunA| kuThAraizcicchiduH kruddhAH smarantO'mIvamasya tat||26|| |
anantapArE tamasi magnO naSTasmRtiH samAH| zAzvatIranubhUyArtiM pramadAsaGgadUSitaH||27|| |
tAmEva manasA gRhNanbabhUva pramadOttamA| anantaraM vidarbhasya rAjasiMhasya vEzmani||28|| |
upayEmE vIryapaNAM vaidarbhIM malayadhvajaH| yudhi nirjitya rAjanyAnpANDyaH parapuraJjayaH||29|| |
tasyAM sa janayAM cakra AtmajAmasitEkSaNAm| yavIyasaH sapta sutAnsapta draviDabhUbhRtaH||30|| |
EkaikasyAbhavattESAM rAjannarbudamarbudam| bhOkSyatE yadvaMzadharairmahI manvantaraM param||31|| |
agastyaH prAgduhitaramupayEmE dhRtavratAm| yasyAM dRDhacyutO jAta idhmavAhAtmajO muniH||32|| |
vibhajya tanayEbhyaH kSmAM rAjarSirmalayadhvajaH| ArirAdhayiSuH kRSNaM sa jagAma kulAcalam||33|| |
hitvA gRhAnsutAnbhOgAnvaidarbhI madirEkSaNA| anvadhAvata pANDyEzaM jyOtsnEva rajanIkaram||34|| |
tatra candravasA nAma tAmraparNI vaTOdakA| tatpuNyasalilairnityamubhayatrAtmanO mRjan||35|| |
kandASTibhirmUlaphalaiH puSpaparNaistRNOdakaiH| vartamAnaH zanairgAtra karzanaM tapa AsthitaH||36|| |
zItOSNavAtavarSANi kSutpipAsE priyApriyE| sukhaduHkhE iti dvandvAnyajayatsamadarzanaH||37|| |
tapasA vidyayA pakva kaSAyO niyamairyamaiH| yuyujE brahmaNyAtmAnaM vijitAkSAnilAzayaH||38|| |
AstE sthANurivaikatra divyaM varSazataM sthiraH| vAsudEvE bhagavati nAnyadvEdOdvahanratim||39|| |
sa vyApakatayAtmAnaM vyatiriktatayAtmani| vidvAnsvapna ivAmarza sAkSiNaM virarAma ha||40|| |
sAkSAdbhagavatOktEna guruNA hariNA nRpa| vizuddhajJAnadIpEna sphuratA vizvatOmukham||41|| |
parE brahmaNi cAtmAnaM paraM brahma tathAtmani| vIkSamANO vihAyEkSAmasmAdupararAma ha||42|| |
patiM paramadharmajJaM vaidarbhI malayadhvajam| prEmNA paryacaraddhitvA bhOgAnsA patidEvatA||43|| |
cIravAsA vratakSAmA vENIbhUtazirOruhA| babhAvupa patiM zAntA zikhA zAntamivAnalam||44|| |
ajAnatI priyatamaM yadOparatamaGganA| susthirAsanamAsAdya yathApUrvamupAcarat||45|| |
yadA nOpalabhEtAGghrAvUSmANaM patyurarcatI| AsItsaMvignahRdayA yUthabhraSTA mRgI yathA||46|| |
AtmAnaM zOcatI dInamabandhuM viklavAzrubhiH| stanAvAsicya vipinE susvaraM prarurOda sA||47|| |
uttiSThOttiSTha rAjarSE imAmudadhimEkhalAm| dasyubhyaH kSatrabandhubhyO bibhyatIM pAtumarhasi||48|| |
EvaM vilapantI bAlA vipinE'nugatA patim| patitA pAdayOrbhartU rudatyazrUNyavartayat||49|| |
citiM dArumayIM citvA tasyAM patyuH kalEvaram| AdIpya cAnumaraNE vilapantI manO dadhE||50|| |
tatra pUrvataraH kazcitsakhA brAhmaNa AtmavAn| sAntvayanvalgunA sAmnA tAmAha rudatIM prabhO||51|| |
brAhmaNa uvAca
kA tvaM kasyAsi kO vAyaM zayAnO yasya zOcasi| jAnAsi kiM sakhAyaM mAM yEnAgrE vicacartha ha||52|| |
api smarasi cAtmAnamavijJAtasakhaM sakhE| hitvA mAM padamanvicchanbhaumabhOgaratO gataH||53|| |
haMsAvahaM ca tvaM cArya sakhAyau mAnasAyanau| abhUtAmantarA vaukaH sahasraparivatsarAn||54|| |
sa tvaM vihAya mAM bandhO gatO grAmyamatirmahIm| vicaranpadamadrAkSIH kayAcinnirmitaM striyA||55|| |
paJcArAmaM navadvAramEkapAlaM trikOSThakam| SaTkulaM paJcavipaNaM paJcaprakRti strIdhavam||56|| |
paJcEndriyArthA ArAmA dvAraH prANA nava prabhO| tEjO'bannAni kOSThAni kulamindriyasaGgrahaH||57|| |
vipaNastu kriyAzaktirbhUtaprakRtiravyayA| zaktyadhIzaH pumAMstvatra praviSTO nAvabudhyatE||58|| |
tasmiMstvaM rAmayA spRSTO ramamANO'zrutasmRtiH| tatsaGgAdIdRzIM prAptO dazAM pApIyasIM prabhO||59|| |
na tvaM vidarbhaduhitA nAyaM vIraH suhRttava| na patistvaM puraJjanyA ruddhO navamukhE yayA||60|| |
mAyA hyESA mayA sRSTA yatpumAMsaM striyaM satIm| manyasE nObhayaM yadvai haMsau pazyAvayOrgatim||61|| |
ahaM bhavAnna cAnyastvaM tvamEvAhaM vicakSva bhOH| na nau pazyanti kavayazchidraM jAtu manAgapi||62|| |
yathA puruSa AtmAnamEkamAdarzacakSuSOH| dvidhAbhUtamavEkSEta tathaivAntaramAvayOH||63|| |
EvaM sa mAnasO haMsO haMsEna pratibOdhitaH| svasthastadvyabhicArENa naSTAmApa punaH smRtim||64|| |
barhiSmannEtadadhyAtmaM pArOkSyENa pradarzitam yatparOkSapriyO dEvO bhagavAnvizvabhAvanaH||65|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM caturthaskandhE aSTAviMzO'dhyAyaH||