From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 06
SODazO'dhyAyaH
zrIbAdarAyaNiruvAca
atha dEvaRSI rAjansamparEtaM nRpAtmajam| darzayitvEti hOvAca jJAtInAmanuzOcatAm||1|| |
zrInArada uvAca
jIvAtmanpazya bhadraM tE mAtaraM pitaraM ca tE| suhRdO bAndhavAstaptAH zucA tvatkRtayA bhRzam||2|| |
kalEvaraM svamAvizya zESamAyuH suhRdvRtaH| bhuGkSva bhOgAnpitRprattAnadhitiSTha nRpAsanam||3|| |
jIva uvAca
kasminjanmanyamI mahyaM pitarO mAtarO'bhavan| karmabhirbhrAmyamANasya dEvatiryaGnRyOniSu||4|| |
bandhujJAtyarimadhyastha mitrOdAsInavidviSaH| sarva Eva hi sarvESAM bhavanti kramazO mithaH||5|| |
yathA vastUni paNyAni hEmAdIni tatastataH| paryaTanti narESvEvaM jIvO yOniSu kartRSu||6|| |
nityasyArthasya sambandhO hyanityO dRzyatE nRSu| yAvadyasya hi sambandhO mamatvaM tAvadEva hi||7|| |
EvaM yOnigatO jIvaH sa nityO nirahaGkRtaH| yAvadyatrOpalabhyEta tAvatsvatvaM hi tasya tat||8|| |
ESa nityO'vyayaH sUkSma ESa sarvAzrayaH svadRk| AtmamAyAguNairvizvamAtmAnaM sRjatE prabhuH||9|| |
na hyasyAsti priyaH kazcinnApriyaH svaH parO'pi vA| EkaH sarvadhiyAM draSTA kartRRNAM guNadOSayOH||10|| |
nAdatta AtmA hi guNaM na dOSaM na kriyAphalam| udAsInavadAsInaH parAvaradRgIzvaraH||11|| |
zrIbAdarAyaNiruvAca
ityudIrya gatO jIvO jJAtayastasya tE tadA| vismitA mumucuH zOkaM chittvAtmasnEhazRGkhalAm||12|| |
nirhRtya jJAtayO jJAtErdEhaM kRtvOcitAH kriyAH| tatyajurdustyajaM snEhaM zOkamOhabhayArtidam||13|| |
bAlaghnyO vrIDitAstatra bAlahatyAhataprabhAH bAlahatyAvrataM cErurbrAhmaNairyannirUpitam yamunAyAM mahArAja smarantyO dvijabhASitam||14|| |
sa itthaM pratibuddhAtmA citrakEturdvijOktibhiH| gRhAndhakUpAnniSkrAntaH saraHpaGkAdiva dvipaH||15|| |
kAlindyAM vidhivatsnAtvA kRtapuNyajalakriyaH| maunEna saMyataprANO brahmaputrAvavandata||16|| |
atha tasmai prapannAya bhaktAya prayatAtmanE| bhagavAnnAradaH prItO vidyAmEtAmuvAca ha||17|| |
OM namastubhyaM bhagavatE vAsudEvAya dhImahi| pradyumnAyAniruddhAya namaH saGkarSaNAya ca||18|| |
namO vijJAnamAtrAya paramAnandamUrtayE| AtmArAmAya zAntAya nivRttadvaitadRSTayE||19|| |
AtmAnandAnubhUtyaiva nyastazaktyUrmayE namaH| hRSIkEzAya mahatE namastE'nantamUrtayE||20|| |
vacasyuparatE'prApya ya EkO manasA saha| anAmarUpazcinmAtraH sO'vyAnnaH sadasatparaH||21|| |
yasminnidaM yatazcEdaM tiSThatyapyEti jAyatE| mRNmayESviva mRjjAtistasmai tE brahmaNE namaH||22|| |
yanna spRzanti na vidurmanObuddhIndriyAsavaH| antarbahizca vitataM vyOmavattannatO'smyaham||23|| |
dEhEndriyaprANamanOdhiyO'mI yadaMzaviddhAH pracaranti karmasu| naivAnyadA lauhamivAprataptaM sthAnESu taddraSTrapadEzamEti||24|| |
OM namO bhagavatE mahApuruSAya mahAnubhAvAya mahAvibhUtipatayE sakalasAtvataparivRDhanikarakarakamalakuDmalOpalAlitacaraNAravindayugala paramaparamESThinnamastE||25|| |
zrIzuka uvAca
bhaktAyaitAM prapannAya vidyAmAdizya nAradaH| yayAvaGgirasA sAkaM dhAma svAyambhuvaM prabhO||26|| |
citrakEtustu tAM vidyAM yathA nAradabhASitAm| dhArayAmAsa saptAhamabbhakSaH susamAhitaH||27|| |
tataH sa saptarAtrAntE vidyayA dhAryamANayA| vidyAdharAdhipatyaM ca lEbhE'pratihataM nRpa||28|| |
tataH katipayAhObhirvidyayEddhamanOgatiH| jagAma dEvadEvasya zESasya caraNAntikam||29|| |
mRNAlagauraM zitivAsasaM sphuratkirITakEyUrakaTitrakaGkaNam| prasannavaktrAruNalOcanaM vRtaM dadarza siddhEzvaramaNDalaiH prabhum||30|| |
taddarzanadhvastasamastakilbiSaH svasthAmalAntaHkaraNO'bhyayAnmuniH| pravRddhabhaktyA praNayAzrulOcanaH prahRSTarOmAnamadAdipuruSam||31|| |
sa uttamazlOkapadAbjaviSTaraM prEmAzrulEzairupamEhayanmuhuH| prEmOparuddhAkhilavarNanirgamO naivAzakattaM prasamIDituM ciram||32|| |
tataH samAdhAya manO manISayA babhASa EtatpratilabdhavAgasau| niyamya sarvEndriyabAhyavartanaM jagadguruM sAtvatazAstravigraham||33|| |
citrakEturuvAca
ajita jitaH samamatibhiH sAdhubhirbhavAnjitAtmabhirbhavatA| vijitAstE'pi ca bhajatAmakAmAtmanAM ya AtmadO'tikaruNaH||34|| |
tava vibhavaH khalu bhagavanjagadudayasthitilayAdIni| vizvasRjastE'MzAMzAstatra mRSA spardhanti pRthagabhimatyA||35|| |
paramANuparamamahatOstvamAdyantAntaravartI trayavidhuraH| AdAvantE'pi ca sattvAnAM yaddhruvaM tadEvAntarAlE'pi||36|| |
kSityAdibhirESa kilAvRtaH saptabhirdazaguNOttarairaNDakOzaH| yatra patatyaNukalpaH sahANDakOTikOTibhistadanantaH||37|| |
viSayatRSO narapazavO ya upAsatE vibhUtIrna paraM tvAm| tESAmAziSa Iza tadanu vinazyanti yathA rAjakulam||38|| |
kAmadhiyastvayi racitA na parama rOhanti yathA karambhabIjAni| jJAnAtmanyaguNamayE guNagaNatO'sya dvandvajAlAni||39|| |
jitamajita tadA bhavatA yadAha bhAgavataM dharmamanavadyam| niSkiJcanA yE munaya AtmArAmA yamupAsatE'pavargAya||40|| |
viSamamatirna yatra nRNAM tvamahamiti mama tavEti ca yadanyatra| viSamadhiyA racitO yaH sa hyavizuddhaH kSayiSNuradharmabahulaH||41|| |
kaH kSEmO nijaparayOH kiyAnvArthaH svaparadruhA dharmENa| svadrOhAttava kOpaH parasampIDayA ca tathAdharmaH||42|| |
na vyabhicarati tavEkSA yayA hyabhihitO bhAgavatO dharmaH| sthiracarasattvakadambESvapRthagdhiyO yamupAsatE tvAryAH||43|| |
na hi bhagavannaghaTitamidaM tvaddarzanAnnRNAmakhilapApakSayaH| yannAma sakRcchravaNAtpukkazO'pi vimucyatE saMsArAt||44|| |
atha bhagavanvayamadhunA tvadavalOkaparimRSTAzayamalAH| suraRSiNA yatkathitaM tAvakEna kathamanyathA bhavati||45|| |
viditamananta samastaM tava jagadAtmanO janairihAcaritam| vijJApyaM paramagurOH kiyadiva savituriva khadyOtaiH||46|| |
namastubhyaM bhagavatE sakalajagatsthitilayOdayEzAya| duravasitAtmagatayE kuyOginAM bhidA paramahaMsAya||47|| |
yaM vai zvasantamanu vizvasRjaH zvasanti yaM cEkitAnamanu cittaya uccakanti| bhUmaNDalaM sarSapAyati yasya mUrdhni tasmai namO bhagavatE'stu sahasramUrdhnE||48|| |
zrIzuka uvAca
saMstutO bhagavAnEvamanantastamabhASata| vidyAdharapatiM prItazcitrakEtuM kurUdvaha||49|| |
zrIbhagavAnuvAca
yannAradAGgirObhyAM tE vyAhRtaM mE'nuzAsanam| saMsiddhO'si tayA rAjanvidyayA darzanAcca mE||50|| |
ahaM vai sarvabhUtAni bhUtAtmA bhUtabhAvanaH| zabdabrahma paraM brahma mamObhE zAzvatI tanU||51|| |
lOkE vitatamAtmAnaM lOkaM cAtmani santatam| ubhayaM ca mayA vyAptaM mayi caivObhayaM kRtam||52|| |
yathA suSuptaH puruSO vizvaM pazyati cAtmani| AtmAnamEkadEzasthaM manyatE svapna utthitaH||53|| |
EvaM jAgaraNAdIni jIvasthAnAni cAtmanaH| mAyAmAtrANi vijJAya taddraSTAraM paraM smarEt||54|| |
yEna prasuptaH puruSaH svApaM vEdAtmanastadA| sukhaM ca nirguNaM brahma tamAtmAnamavEhi mAm||55|| |
ubhayaM smarataH puMsaH prasvApapratibOdhayOH| anvEti vyatiricyEta tajjJAnaM brahma tatparam||56|| |
yadEtadvismRtaM puMsO madbhAvaM bhinnamAtmanaH| tataH saMsAra Etasya dEhAddEhO mRtErmRtiH||57|| |
labdhvEha mAnuSIM yOniM jJAnavijJAnasambhavAm| AtmAnaM yO na buddhyEta na kvacitkSEmamApnuyAt||58|| |
smRtvEhAyAM pariklEzaM tataH phalaviparyayam| abhayaM cApyanIhAyAM saGkalpAdviramEtkaviH||59|| |
sukhAya duHkhamOkSAya kurvAtE dampatI kriyAH| tatO'nivRttiraprAptirduHkhasya ca sukhasya ca||60|| |
EvaM viparyayaM buddhvA nRNAM vijJAbhimAninAm| Atmanazca gatiM sUkSmAM sthAnatrayavilakSaNAm||61|| |
dRSTazrutAbhirmAtrAbhirnirmuktaH svEna tEjasA| jJAnavijJAnasantRptO madbhaktaH puruSO bhavEt||62|| |
EtAvAnEva manujairyOganaipuNyabuddhibhiH| svArthaH sarvAtmanA jJEyO yatparAtmaikadarzanam||63|| |
tvamEtacchraddhayA rAjannapramattO vacO mama| jJAnavijJAnasampannO dhArayannAzu sidhyasi||64|| |
zrIzuka uvAca
AzvAsya bhagavAnitthaM citrakEtuM jagadguruH pazyatastasya vizvAtmA tatazcAntardadhE hariH||65|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM SaSThaskandhE SODazO'dhyAyaH||