From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 10
azItitamO'dhyAyaH
zrIrAjOvAca
bhagavanyAni cAnyAni mukundasya mahAtmanaH| vIryANyanantavIryasya zrOtumicchAmi hE prabhO||1|| |
kO nu zrutvAsakRdbrahmannuttamaHzlOkasatkathAH| viramEta vizESajJO viSaNNaH kAmamArgaNaiH||2|| |
sA vAgyayA tasya guNAngRNItE karau ca tatkarmakarau manazca| smarEdvasantaM sthirajaGgamESu zRNOti tatpuNyakathAH sa karNaH||3|| |
zirastu tasyObhayaliGgamAnamEttadEva yatpazyati taddhi cakSuH| aGgAni viSNOratha tajjanAnAM pAdOdakaM yAni bhajanti nityam||4|| |
sUta uvAca
viSNurAtEna sampRSTO bhagavAnbAdarAyaNiH| vAsudEvE bhagavati nimagnahRdayO'bravIt||5|| |
zrIzuka uvAca
kRSNasyAsItsakhA kazcidbrAhmaNO brahmavittamaH| virakta indriyArthESu prazAntAtmA jitEndriyaH||6|| |
yadRcchayOpapannEna vartamAnO gRhAzramI| tasya bhAryA kucailasya kSutkSAmA ca tathAvidhA||7|| |
pativratA patiM prAha mlAyatA vadanEna sA| daridraM sIdamAnA vai vEpamAnAbhigamya ca||8|| |
nanu brahmanbhagavataH sakhA sAkSAcchriyaH patiH| brahmaNyazca zaraNyazca bhagavAnsAtvatarSabhaH||9|| |
tamupaihi mahAbhAga sAdhUnAM ca parAyaNam| dAsyati draviNaM bhUri sIdatE tE kuTumbinE||10|| |
AstE'dhunA dvAravatyAM bhOjavRSNyandhakEzvaraH smarataH pAdakamalamAtmAnamapi yacchati kiM nvarthakAmAnbhajatO nAtyabhISTAnjagadguruH||11|| |
sa EvaM bhAryayA viprO bahuzaH prArthitO muhuH| ayaM hi paramO lAbha uttamaHzlOkadarzanam||12|| |
iti saJcintya manasA gamanAya matiM dadhE| apyastyupAyanaM kiJcidgRhE kalyANi dIyatAm||13|| |
yAcitvA caturO muSTInviprAnpRthukataNDulAn| cailakhaNDEna tAnbaddhvA bhartrE prAdAdupAyanam||14|| |
sa tAnAdAya viprAgryaH prayayau dvArakAM kila| kRSNasandarzanaM mahyaM kathaM syAditi cintayan||15|| |
trINi gulmAnyatIyAya tisraH kakSAzca sadvijaH| viprO'gamyAndhakavRSNInAM gRhESvacyutadharmiNAm||16|| |
gRhaM dvyaSTasahasrANAM mahiSINAM harErdvijaH| vivEzaikatamaM zrImadbrahmAnandaM gatO yathA||17|| |
taM vilOkyAcyutO dUrAtpriyAparyaGkamAsthitaH| sahasOtthAya cAbhyEtya dOrbhyAM paryagrahInmudA||18|| |
sakhyuH priyasya viprarSEraGgasaGgAtinirvRtaH| prItO vyamuJcadabbindUnnEtrAbhyAM puSkarEkSaNaH||19|| |
athOpavEzya paryaGkE svayamsakhyuH samarhaNam| upahRtyAvanijyAsya pAdau pAdAvanEjanIH||20|| |
agrahIcchirasA rAjanbhagavAMllOkapAvanaH| vyalimpaddivyagandhEna candanAgurukuGkamaiH||21|| |
dhUpaiH surabhibhirmitraM pradIpAvalibhirmudA| arcitvAvEdya tAmbUlaM gAM ca svAgatamabravIt||22|| |
kucailaM malinaM kSAmaM dvijaM dhamanisantatam| dEvI paryacaratsAkSAccAmaravyajanEna vai||23|| |
antaHpurajanO dRSTvA kRSNEnAmalakIrtinA| vismitO'bhUdatiprItyA avadhUtaM sabhAjitam||24|| |
kimanEna kRtaM puNyamavadhUtEna bhikSuNA| zriyA hInEna lOkE'smingarhitEnAdhamEna ca||25|| |
yO'sau trilOkaguruNA zrInivAsEna sambhRtaH| paryaGkasthAM zriyaM hitvA pariSvaktO'grajO yathA||26|| |
kathayAM cakraturgAthAH pUrvA gurukulE satOH| AtmanOrlalitA rAjankarau gRhya parasparam||27|| |
zrIbhagavAnuvAca
api brahmangurukulAdbhavatA labdhadakSiNAt| samAvRttEna dharmajJa bhAryODhA sadRzI na vA||28|| |
prAyO gRhESu tE cittamakAmavihitaM tathA| naivAtiprIyasE vidvandhanESu viditaM hi mE||29|| |
kEcitkurvanti karmANi kAmairahatacEtasaH| tyajantaH prakRtIrdaivIryathAhaM lOkasaGgraham||30|| |
kaccidgurukulE vAsaM brahmansmarasi nau yataH| dvijO vijJAya vijJEyaM tamasaH pAramaznutE||31|| |
sa vai satkarmaNAM sAkSAddvijAtEriha sambhavaH| AdyO'Gga yatrAzramiNAM yathAhaM jJAnadO guruH||32|| |
nanvarthakOvidA brahmanvarNAzramavatAmiha| yE mayA guruNA vAcA tarantyaJjO bhavArNavam||33|| |
nAhamijyAprajAtibhyAM tapasOpazamEna vA| tuSyEyaM sarvabhUtAtmA guruzuzrUSayA yathA||34|| |
api naH smaryatE brahmanvRttaM nivasatAM gurau| gurudAraizcOditAnAmindhanAnayanE kvacit||35|| |
praviSTAnAM mahAraNyamapartau sumahaddvija| vAtavarSamabhUttIvraM niSThurAH stanayitnavaH||36|| |
sUryazcAstaM gatastAvattamasA cAvRtA dizaH| nimnaM kUlaM jalamayaM na prAjJAyata kiJcana||37|| |
vayaM bhRzamtatra mahAnilAmbubhirnihanyamAnA mahurambusamplavE| dizO'vidantO'tha parasparaM vanE gRhItahastAH paribabhrimAturAH||38|| |
EtadviditvA uditE ravau sAndIpanirguruH| anvESamANO naH ziSyAnAcAryO'pazyadAturAn||39|| |
ahO hE putrakA yUyamasmadarthE'tiduHkhitAH| AtmA vai prANinAmprESThastamanAdRtya matparAH||40|| |
EtadEva hi sacchiSyaiH kartavyaM guruniSkRtam| yadvai vizuddhabhAvEna sarvArthAtmArpaNaM gurau||41|| |
tuSTO'haM bhO dvijazrESThAH satyAH santu manOrathAH| chandAMsyayAtayAmAni bhavantviha paratra ca||42|| |
itthaMvidhAnyanEkAni vasatAM guruvEzmani| gurOranugrahENaiva pumAnpUrNaH prazAntayE||43|| |
zrIbrAhmaNa uvAca
kimasmAbhiranirvRttaM dEvadEva jagadgurO| bhavatA satyakAmEna yESAM vAsO gurOrabhUt||44|| |
yasya cchandOmayaM brahma dEha AvapanaM vibhO zrEyasAM tasya guruSu vAsO'tyantaviDambanam||45|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM dazamaskandhE uttarArdhE azItitamO'dhyAyaH||