From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 11
dazamO'dhyAyaH
zrIbhagavAnuvAca
mayOditESvavahitaH svadharmESu madAzrayaH| varNAzramakulAcAramakAmAtmA samAcarEt||1|| |
anvIkSEta vizuddhAtmA dEhinAM viSayAtmanAm| guNESu tattvadhyAnEna sarvArambhaviparyayam||2|| |
suptasya viSayAlOkO dhyAyatO vA manOrathaH| nAnAtmakatvAdviphalastathA bhEdAtmadhIrguNaiH||3|| |
nivRttaM karma sEvEta pravRttaM matparastyajEt| jijJAsAyAM sampravRttO nAdriyEtkarmacOdanAm||4|| |
yamAnabhIkSNaM sEvEta niyamAnmatparaH kvacit| madabhijJaM guruM zAntamupAsIta madAtmakam||5|| |
amAnyamatsarO dakSO nirmamO dRDhasauhRdaH| asatvarO'rthajijJAsuranasUyuramOghavAk||6|| |
jAyApatyagRhakSEtra svajanadraviNAdiSu| udAsInaH samaM pazyansarvESvarthamivAtmanaH||7|| |
vilakSaNaH sthUlasUkSmAddEhAdAtmEkSitA svadRk| yathAgnirdAruNO dAhyAddAhakO'nyaH prakAzakaH||8|| |
nirOdhOtpattyaNubRhan nAnAtvaM tatkRtAnguNAn| antaH praviSTa Adhatta EvaM dEhaguNAnparaH||9|| |
yO'sau guNairviracitO dEhO'yaM puruSasya hi| saMsArastannibandhO'yaM puMsO vidyA cchidAtmanaH||10|| |
tasmAjjijJAsayAtmAnamAtmasthaM kEvalaM param| saGgamya nirasEdEtadvastubuddhiM yathAkramam||11|| |
AcAryO'raNirAdyaH syAdantEvAsyuttarAraNiH| tatsandhAnaM pravacanaM vidyAsandhiH sukhAvahaH||12|| |
vaizAradI sAtivizuddhabuddhirdhunOti mAyAM guNasamprasUtAm| gunAMzca sandahya yadAtmamEtatsvayaM ca zAMyatyasamidyathAgniH||13|| |
athaiSAmkarmakartRRNAM bhOktRRNAM sukhaduHkhayOH| nAnAtvamatha nityatvaM lOkakAlAgamAtmanAm||14|| |
manyasE sarvabhAvAnAM saMsthA hyautpattikI yathA| tattadAkRtibhEdEna jAyatE bhidyatE ca dhIH||15|| |
EvamapyaGga sarvESAM dEhinAM dEhayOgataH| kAlAvayavataH santi bhAvA janmAdayO'sakRt||16|| |
tatrApi karmaNAM karturasvAtantryaM ca lakSyatE| bhOktuzca duHkhasukhayOH kO nvarthO vivazaM bhajEt||17|| |
na dEhinAM sukhaM kiJcidvidyatE viduSAmapi| tathA ca duHkhaM mUDhAnAM vRthAhaGkaraNaM param||18|| |
yadi prAptiM vighAtaM ca jAnanti sukhaduHkhayOH| tE'pyaddhA na viduryOgaM mRtyurna prabhavEdyathA||19|| |
kO'nvarthaH sukhayatyEnaM kAmO vA mRtyurantikE| AghAtaM nIyamAnasya vadhyasyEva na tuSTidaH||20|| |
zrutaM ca dRSTavadduSTaM spardhAsUyAtyayavyayaiH| bahvantarAyakAmatvAtkRSivaccApi niSphalam||21|| |
antarAyairavihitO yadi dharmaH svanuSThitaH| tEnApi nirjitaM sthAnaM yathA gacchati tacchRNu||22|| |
iSTvEha dEvatA yajJaiH svarlOkaM yAti yAjJikaH| bhuJjIta dEvavattatra bhOgAndivyAnnijArjitAn||23|| |
svapuNyOpacitE zubhrE vimAna upagIyatE| gandharvairviharanmadhyE dEvInAM hRdyavESadhRk||24|| |
strIbhiH kAmagayAnEna kiGkinIjAlamAlinA| krIDanna vEdAtmapAtaM surAkrIDESu nirvRtaH||25|| |
tAvatsa mOdatE svargE yAvatpuNyaM samApyatE| kSINapunyaH patatyarvAganicchankAlacAlitaH||26|| |
yadyadharmarataH saGgAdasatAM vAjitEndriyaH| kAmAtmA kRpaNO lubdhaH straiNO bhUtavihiMsakaH||27|| |
pazUnavidhinAlabhya prEtabhUtagaNAnyajan| narakAnavazO janturgatvA yAtyulbaNaM tamaH||28|| |
karmANi duHkhOdarkANi kurvandEhEna taiH punaH| dEhamAbhajatE tatra kiM sukhaM martyadharmiNaH||29|| |
lOkAnAM lOkapAlAnAM madbhayaM kalpajIvinAm| brahmaNO'pi bhayaM mattO dviparArdhaparAyuSaH||30|| |
guNAH sRjanti karmANi guNO'nusRjatE guNAn| jIvastu guNasaMyuktO bhuGktE karmaphalAnyasau||31|| |
yAvatsyAdguNavaiSamyaM tAvannAnAtvamAtmanaH| nAnAtvamAtmanO yAvatpAratantryaM tadaiva hi||32|| |
yAvadasyAsvatantratvaM tAvadIzvaratO bhayam| ya EtatsamupAsIraMstE muhyanti zucArpitAH||33|| |
kAla AtmAgamO lOkaH svabhAvO dharma Eva ca| iti mAM bahudhA prAhurguNavyatikarE sati||34|| |
zrIuddhava uvAca
guNESu vartamAnO'pi dEhajESvanapAvRtaH| guNairna badhyatE dEhI badhyatE vA kathaM vibhO||35|| |
kathaM vartEta viharEtkairvA jJAyEta lakSaNaiH| kiM bhuJjItOta visRjEcchayItAsIta yAti vA||36|| |
Etadacyuta mE brUhi praznaM praznavidAM vara nityabaddhO nityamukta Eka EvEti mE bhramaH||37|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM EkAdazaskandhE dazamO'dhyAyaH||