From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 10
SODazO'dhyAyaH
zrIzuka uvAca
vilOkya dUSitAM kRSNAM kRSNaH kRSNAhinA vibhuH| tasyA vizuddhimanvicchansarpaM tamudavAsayat||1|| |
zrIrAjOvAca
kathamantarjalE'gAdhE nyagRhNAdbhagavAnahim| sa vai bahuyugAvAsaM yathAsIdvipra kathyatAm||2|| |
brahmanbhagavatastasya bhUmnaH svacchandavartinaH| gOpAlOdAracaritaM kastRpyEtAmRtaM juSan||3|| |
zrIzuka uvAca
kAlindyAM kAliyasyAsIdhradaH kazcidviSAgninA| zrapyamANapayA yasminpatantyuparigAH khagAH||4|| |
vipruSmatA viSadOrmi mArutEnAbhimarzitAH| mriyantE tIragA yasya prANinaH sthirajaGgamAH||5|| |
taM caNDavEgaviSavIryamavEkSya tEna duSTAM nadIM ca khalasaMyamanAvatAraH| kRSNaH kadambamadhiruhya tatO'tituGgam AsphOTya gADharazanO nyapatadviSOdE||6|| |
sarpahradaH puruSasAranipAtavEga saGkSObhitOragaviSOcchvasitAmburAziH| paryakplutO viSakaSAyabibhISaNOrmir dhAvandhanuHzatamanantabalasya kiM tat||7|| |
tasya hradE viharatO bhujadaNDaghUrNa vArghOSamaGga varavAraNavikramasya| Azrutya tatsvasadanAbhibhavaM nirIkSya cakSuHzravAH samasarattadamRSyamANaH||8|| |
taM prEkSaNIyasukumAraghanAvadAtaM zrIvatsapItavasanaM smitasundarAsyam| krIDantamapratibhayaM kamalOdarAGghriM sandazya marmasu ruSA bhujayA cachAda||9|| |
taM nAgabhOgaparivItamadRSTacESTam AlOkya tatpriyasakhAH pazupA bhRzArtAH| kRSNE'rpitAtmasuhRdarthakalatrakAmA duHkhAnuzOkabhayamUDhadhiyO nipEtuH||10|| |
gAvO vRSA vatsataryaH krandamAnAH suduHkhitAH| kRSNE nyastEkSaNA bhItA rudantya iva tasthirE||11|| |
atha vrajE mahOtpAtAstrividhA hyatidAruNAH| utpEturbhuvi divyAtmanyAsannabhayazaMsinaH||12|| |
tAnAlakSya bhayOdvignA gOpA nandapurOgamAH| vinA rAmENa gAH kRSNaM jJAtvA cArayituM gatam||13|| |
tairdurnimittairnidhanaM matvA prAptamatadvidaH| tatprANAstanmanaskAstE duHkhazOkabhayAturAH||14|| |
AbAlavRddhavanitAH sarvE'Gga pazuvRttayaH| nirjagmurgOkulAddInAH kRSNadarzanalAlasAH||15|| |
tAMstathA kAtarAnvIkSya bhagavAnmAdhavO balaH| prahasya kiJcinnOvAca prabhAvajJO'nujasya saH||16|| |
tE'nvESamANA dayitaM kRSNaM sUcitayA padaiH| bhagavallakSaNairjagmuH padavyA yamunAtaTam||17|| |
tE tatra tatrAbjayavAGkuzAzani dhvajOpapannAni padAni vizpatEH| mArgE gavAmanyapadAntarAntarE nirIkSamANA yayuraGga satvarAH||18|| |
antarhradE bhujagabhOgaparItamArAt kRSNaM nirIhamupalabhya jalAzayAntE| gOpAMzca mUDhadhiSaNAnparitaH pazUMzca saGkrandataH paramakazmalamApurArtAH||19|| |
gOpyO'nuraktamanasO bhagavatyanantE tatsauhRdasmitavilOkagiraH smarantyaH| grastE'hinA priyatamE bhRzaduHkhataptAH zUnyaM priyavyatihRtaM dadRzustrilOkam||20|| |
tAH kRSNamAtaramapatyamanupraviSTAM tulyavyathAH samanugRhya zucaH sravantyaH| tAstA vrajapriyakathAH kathayantya Asan kRSNAnanE'rpitadRzO mRtakapratIkAH||21|| |
kRSNaprANAnnirvizatO nandAdInvIkSya taM hradam| pratyaSEdhatsa bhagavAnrAmaH kRSNAnubhAvavit||22|| |
itthamsvagOkulamananyagatiM nirIkSya sastrIkumAramatiduHkhitamAtmahEtOH| AjJAya martyapadavImanuvartamAnaH sthitvA muhUrtamudatiSThaduraGgabandhAt||23|| |
tatprathyamAnavapuSA vyathitAtmabhOgas tyaktvOnnamayya kupitaH svaphaNAnbhujaGgaH| tasthau zvasaJchvasanarandhraviSAmbarISa stabdhEkSaNOlmukamukhO harimIkSamANaH||24|| |
taM jihvayA dvizikhayA parilElihAnaM dvE sRkvaNI hyatikarAlaviSAgnidRSTim| krIDannamuM parisasAra yathA khagEndrO babhrAma sO'pyavasaraM prasamIkSamANaH||25|| |
EvaM paribhramahataujasamunnatAMsam Anamya tatpRthuziraHsvadhirUDha AdyaH| tanmUrdharatnanikarasparzAtitAmra pAdAmbujO'khilakalAdigururnanarta||26|| |
taM nartumudyatamavEkSya tadA tadIya gandharvasiddhamunicAraNadEvavadhvaH| prItyA mRdaGgapaNavAnakavAdyagIta puSpOpahAranutibhiH sahasOpasEduH||27|| |
yadyacchirO na namatE'Gga zataikazIrSNas tattanmamarda kharadaNDadharO'GghripAtaiH| kSINAyuSO bhramata ulbaNamAsyatO'sRG nastO vamanparamakazmalamApa nAgaH||28|| |
tasyAkSibhirgaralamudvamataH ziraHsu yadyatsamunnamati niHzvasatO ruSOccaiH| nRtyanpadAnunamayandamayAM babhUva puSpaiH prapUjita ivEha pumAnpurANaH||29|| |
taccitratANDavavirugnaphaNAsahasrO raktaM mukhairuru vamannRpa bhagnagAtraH| smRtvA carAcaraguruM puruSaM purANaM nArAyaNaM tamaraNaM manasA jagAma||30|| |
kRSNasya garbhajagatO'tibharAvasannaM pArSNiprahAraparirugnaphaNAtapatram| dRSTvAhimAdyamupasEduramuSya patnya ArtAH zlathadvasanabhUSaNakEzabandhAH||31|| |
tAstaM suvignamanasO'tha puraskRtArbhAH kAyaM nidhAya bhuvi bhUtapatiM praNEmuH| sAdhvyaH kRtAJjalipuTAH zamalasya bhartur mOkSEpsavaH zaraNadaM zaraNaM prapannAH||32|| |
nAgapatnya UcuH
nyAyyO hi daNDaH kRtakilbiSE'smiMs tavAvatAraH khalanigrahAya| ripOH sutAnAmapi tulyadRSTir dhatsE damaM phalamEvAnuzaMsan||33|| |
anugrahO'yaM bhavataH kRtO hi nO daNDO'satAM tE khalu kalmaSApahaH| yaddandazUkatvamamuSya dEhinaH krOdhO'pi tE'nugraha Eva sammataH||34|| |
tapaH sutaptaM kimanEna pUrvaM nirastamAnEna ca mAnadEna| dharmO'tha vA sarvajanAnukampayA yatO bhavAMstuSyati sarvajIvaH||35|| |
kasyAnubhAvO'sya na dEva vidmahE tavAGghrirENusparazAdhikAraH| yadvAJchayA zrIrlalanAcarattapO vihAya kAmAnsuciraM dhRtavratA||36|| |
na nAkapRSThaM na ca sArvabhaumaM na pAramESThyaM na rasAdhipatyam| na yOgasiddhIrapunarbhavaM vA vAJchanti yatpAdarajaHprapannAH||37|| |
tadESa nAthApa durApamanyaistamOjaniH krOdhavazO'pyahIzaH| saMsAracakrE bhramataH zarIriNO yadicchataH syAdvibhavaH samakSaH||38|| |
namastubhyaM bhagavatE puruSAya mahAtmanE| bhUtAvAsAya bhUtAya parAya paramAtmanE||39|| |
jJAnavijJAnanIdhayE brahmaNE'nantazaktayE| aguNAyAvikArAya namastE prAkRtAya ca||40|| |
kAlAya kAlanAbhAya kAlAvayavasAkSiNE| vizvAya tadupadraSTrE tatkartrE vizvahEtavE||41|| |
bhUtamAtrEndriyaprANa manObuddhyAzayAtmanE| triguNEnAbhimAnEna gUDhasvAtmAnubhUtayE||42|| |
namO'nantAya sUkSmAya kUTasthAya vipazcitE| nAnAvAdAnurOdhAya vAcyavAcakazaktayE||43|| |
namaH pramANamUlAya kavayE zAstrayOnayE| pravRttAya nivRttAya nigamAya namO namaH||44|| |
namaH kRSNAya rAmAya vasudEvasutAya ca| pradyumnAyAniruddhAya sAtvatAM patayE namaH||45|| |
namO guNapradIpAya guNAtmacchAdanAya ca| guNavRttyupalakSyAya guNadraSTrE svasaMvidE||46|| |
avyAkRtavihArAya sarvavyAkRtasiddhayE| hRSIkEza namastE'stu munayE maunazIlinE||47|| |
parAvaragatijJAya sarvAdhyakSAya tE namaH| avizvAya ca vizvAya taddraSTrE'sya ca hEtavE||48|| |
tvaM hyasya janmasthitisaMyamAnvibhO guNairanIhO'kRtakAlazaktidhRk| tattatsvabhAvAnpratibOdhayansataH samIkSayAmOghavihAra IhasE||49|| |
tasyaiva tE'mUstanavastrilOkyAM zAntA azAntA uta mUDhayOnayaH| zAntAH priyAstE hyadhunAvituM satAM sthAtuzca tE dharmaparIpsayEhataH||50|| |
aparAdhaH sakRdbhartrA sODhavyaH svaprajAkRtaH| kSantumarhasi zAntAtmanmUDhasya tvAmajAnataH||51|| |
anugRhNISva bhagavanprANAMstyajati pannagaH| strINAM naH sAdhuzOcyAnAM patiH prANaH pradIyatAm||52|| |
vidhEhi tE kiGkarINAmanuSThEyaM tavAjJayA| yacchraddhayAnutiSThanvai mucyatE sarvatO bhayAt||53|| |
zrIzuka uvAca
itthaM sa nAgapatnIbhirbhagavAnsamabhiSTutaH| mUrcchitaM bhagnazirasaM visasarjAGghrikuTTanaiH||54|| |
pratilabdhEndriyaprANaH kAliyaH zanakairharim| kRcchrAtsamucchvasandInaH kRSNaM prAha kRtAJjaliH||55|| |
kAliya uvAca
vayaM khalAH sahOtpattyA tamasA dIrghamanyavaH| svabhAvO dustyajO nAtha lOkAnAM yadasadgrahaH||56|| |
tvayA sRSTamidaM vizvaM dhAtarguNavisarjanam| nAnAsvabhAvavIryaujO yOnibIjAzayAkRti||57|| |
vayaM ca tatra bhagavansarpA jAtyurumanyavaH| kathaM tyajAmastvanmAyAM dustyajAM mOhitAH svayam||58|| |
bhavAnhi kAraNaM tatra sarvajJO jagadIzvaraH| anugrahaM nigrahaM vA manyasE tadvidhEhi naH||59|| |
zrIzuka uvAca
ityAkarNya vacaH prAha bhagavAnkAryamAnuSaH nAtra sthEyaM tvayA sarpa samudraM yAhi mA ciram svajJAtyapatyadArADhyO gOnRbhirbhujyatE nadI||60|| |
ya EtatsaMsmarEnmartyastubhyaM madanuzAsanam| kIrtayannubhayOH sandhyOrna yuSmadbhayamApnuyAt||61|| |
yO'sminsnAtvA madAkrIDE dEvAdIMstarpayEjjalaiH| upOSya mAM smarannarcEtsarvapApaiH pramucyatE||62|| |
dvIpaM ramaNakaM hitvA hradamEtamupAzritaH| yadbhayAtsa suparNastvAM nAdyAnmatpAdalAJchitam||63|| |
zrIRSiruvAca
muktO bhagavatA rAjankRSNEnAdbhutakarmaNA| taM pUjayAmAsa mudA nAgapatnyazca sAdaram||64|| |
divyAmbarasraGmaNibhiH parArdhyairapi bhUSaNaiH| divyagandhAnulEpaizca mahatyOtpalamAlayA||65|| |
pUjayitvA jagannAthaM prasAdya garuDadhvajam| tataH prItO'bhyanujJAtaH parikramyAbhivandya tam||66|| |
sakalatrasuhRtputrO dvIpamabdhErjagAma ha tadaiva sAmRtajalA yamunA nirviSAbhavat anugrahAdbhagavataH krIDAmAnuSarUpiNaH||67|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM dazamaskandhE pUrvArdhE SODazO'dhyAyaH||