From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 10
paJcacatvAriMzO'dhyAyaH
zrIzuka uvAca
pitarAvupalabdhArthau viditvA puruSOttamaH| mA bhUditi nijAM mAyAM tatAna janamOhinIm||1|| |
uvAca pitarAvEtya sAgrajaH sAtvanarSabhaH| prazrayAvanataH prINannamba tAtEti sAdaram||2|| |
nAsmattO yuvayOstAta nityOtkaNThitayOrapi| bAlyapaugaNDakaizOrAH putrAbhyAmabhavankvacit||3|| |
na labdhO daivahatayOrvAsO nau bhavadantikE| yAM bAlAH pitRgEhasthA vindantE lAlitA mudam||4|| |
sarvArthasambhavO dEhO janitaH pOSitO yataH| na tayOryAti nirvEzaM pitrOrmartyaH zatAyuSA||5|| |
yastayOrAtmajaH kalpa AtmanA ca dhanEna ca| vRttiM na dadyAttaM prEtya svamAMsaM khAdayanti hi||6|| |
mAtaraM pitaraM vRddhaM bhAryAM sAdhvIM sutamzizum| guruM vipraM prapannaM ca kalpO'bibhracchvasanmRtaH||7|| |
tannAvakalpayOH kaMsAnnityamudvignacEtasOH| mOghamEtE vyatikrAntA divasA vAmanarcatOH||8|| |
tatkSantumarhathastAta mAtarnau paratantrayOH| akurvatOrvAM zuzrUSAM kliSTayOrdurhRdA bhRzam||9|| |
zrIzuka uvAca
iti mAyAmanuSyasya harErvizvAtmanO girA| mOhitAvaGkamArOpya pariSvajyApaturmudam||10|| |
siJcantAvazrudhArAbhiH snEhapAzEna cAvRtau| na kiJcidUcatU rAjanbASpakaNThau vimOhitau||11|| |
EvamAzvAsya pitarau bhagavAndEvakIsutaH| mAtAmahaM tUgrasEnaM yadUnAmakarOnNRpam||12|| |
Aha cAsmAnmahArAja prajAzcAjJaptumarhasi| yayAtizApAdyadubhirnAsitavyaM nRpAsanE||13|| |
mayi bhRtya upAsInE bhavatO vibudhAdayaH| baliM harantyavanatAH kimutAnyE narAdhipAH||14|| |
sarvAnsvAnjJatisambandhAndigbhyaH kaMsabhayAkulAn| yaduvRSNyandhakamadhu dAzArhakukurAdikAn||15|| |
sabhAjitAnsamAzvAsya vidEzAvAsakarzitAn| nyavAsayatsvagEhESu vittaiH santarpya vizvakRt||16|| |
kRSNasaGkarSaNabhujairguptA labdhamanOrathAH| gRhESu rEmirE siddhAH kRSNarAmagatajvarAH||17|| |
vIkSantO'harahaH prItA mukundavadanAmbujam| nityaM pramuditaM zrImatsadayasmitavIkSaNam||18|| |
tatra pravayasO'pyAsanyuvAnO'tibalaujasaH| pibantO'kSairmukundasya mukhAmbujasudhAM muhuH||19|| |
atha nandaM samasAdya bhagavAndEvakIsutaH| saGkarSaNazca rAjEndra pariSvajyEdamUcatuH||20|| |
pitaryuvAbhyAM snigdhAbhyAM pOSitau lAlitau bhRzam| pitrOrabhyadhikA prItirAtmajESvAtmanO'pi hi||21|| |
sa pitA sA ca jananI yau puSNItAM svaputravat| zizUnbandhubhirutsRSTAnakalpaiH pOSarakSaNE||22|| |
yAta yUyaM vrajaM tAta vayaM ca snEhaduHkhitAn| jJAtInvO draSTumESyAmO vidhAya suhRdAM sukham||23|| |
EvaM sAntvayya bhagavAnnandaM savrajamacyutaH| vAsO'laGkArakupyAdyairarhayAmAsa sAdaram||24|| |
ityuktastau pariSvajya nandaH praNayavihvalaH| pUrayannazrubhirnEtrE saha gOpairvrajaM yayau||25|| |
atha zUrasutO rAjanputrayOH samakArayat| purOdhasA brAhmaNaizca yathAvaddvijasaMskRtim||26|| |
tEbhyO'dAddakSiNA gAvO rukmamAlAH svalaGkRtAH| svalaGkRtEbhyaH sampUjya savatsAH kSaumamAlinIH||27|| |
yAH kRSNarAmajanmarkSE manOdattA mahAmatiH| tAzcAdadAdanusmRtya kaMsEnAdharmatO hRtAH||28|| |
tatazca labdhasaMskArau dvijatvaM prApya suvratau| gargAdyadukulAcAryAdgAyatraM vratamAsthitau||29|| |
prabhavau sarvavidyAnAM sarvajJau jagadIzvarau| nAnyasiddhAmalaM jJAnaM gUhamAnau narEhitaiH||30|| |
athO gurukulE vAsamicchantAvupajagmatuH| kAzyaM sAndIpaniM nAma hyavantipuravAsinam||31|| |
yathOpasAdya tau dAntau gurau vRttimaninditAm| grAhayantAvupEtau sma bhaktyA dEvamivAdRtau||32|| |
tayOrdvijavarastuSTaH zuddhabhAvAnuvRttibhiH| prOvAca vEdAnakhilAnsaGgOpaniSadO guruH||33|| |
sarahasyaM dhanurvEdaM dharmAnnyAyapathAMstathA| tathA cAnvIkSikIM vidyAM rAjanItiM ca SaDvidhAm||34|| |
sarvaM naravarazrESThau sarvavidyApravartakau| sakRnnigadamAtrENa tau saJjagRhaturnRpa||35|| |
ahOrAtraizcatuHSaSTyA saMyattau tAvatIH kalAH| gurudakSiNayAcAryaM chandayAmAsaturnRpa||36|| |
dvijastayOstaM mahimAnamadbhutaM saMlOkSya rAjannatimAnusIM matim| sammantrya patnyA sa mahArNavE mRtaM bAlaM prabhAsE varayAM babhUva ha||37|| |
tEthEtyathAruhya mahArathau rathaM prabhAsamAsAdya durantavikramau| vElAmupavrajya niSIdatuH kSanaM sindhurviditvArhanamAharattayOH||38|| |
tamAha bhagavAnAzu guruputraH pradIyatAm| yO'sAviha tvayA grastO bAlakO mahatOrmiNA||39|| |
zrIsamudra uvAca
na cAhArSamahaM dEva daityaH paJcajanO mahAn| antarjalacaraH kRSNa zaGkharUpadharO'suraH||40|| |
AstE tEnAhRtO nUnaM tacchrutvA satvaraM prabhuH| jalamAvizya taM hatvA nApazyadudarE'rbhakam||41|| |
tadaGgaprabhavaM zaGkhamAdAya rathamAgamat| tataH saMyamanIM nAma yamasya dayitAM purIm||42|| |
gatvA janArdanaH zaGkhaM pradadhmau sahalAyudhaH| zaGkhanirhrAdamAkarNya prajAsaMyamanO yamaH||43|| |
tayOH saparyAM mahatIM cakrE bhaktyupabRMhitAm uvAcAvanataH kRSNaM sarvabhUtAzayAlayam lIlAmanuSyayOrviSNO yuvayOH karavAma kim||44|| |
zrIbhagavAnuvAca
guruputramihAnItaM nijakarmanibandhanam| Anayasva mahArAja macchAsanapuraskRtaH||45|| |
tathEti tEnOpAnItaM guruputraM yadUttamau| dattvA svaguravE bhUyO vRNISvEti tamUcatuH||46|| |
zrIgururuvAca
samyaksampAditO vatsa bhavadbhyAM guruniSkrayaH| kO nu yuSmadvidhagurOH kAmAnAmavaziSyatE||47|| |
gacchataM svagRhaM vIrau kIrtirvAmastu pAvanI| chandAMsyayAtayAmAni bhavantviha paratra ca||48|| |
guruNaivamanujJAtau rathEnAnilaraMhasA| AyAtau svapuraM tAta parjanyaninadEna vai||49|| |
samanandanprajAH sarvA dRSTvA rAmajanArdanau apazyantyO bahvahAni naSTalabdhadhanA iva||50|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM dazamaskandhE pUrvArdhE paJcacatvAriMzO'dhyAyaH||