From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 03
viMzO'dhyAyaH
zaunaka uvAca
mahIM pratiSThAmadhyasya sautE svAyambhuvO manuH| kAnyanvatiSThaddvArANi mArgAyAvarajanmanAm||1|| |
kSattA mahAbhAgavataH kRSNasyaikAntikaH suhRt| yastatyAjAgrajaM kRSNE sApatyamaghavAniti||2|| |
dvaipAyanAdanavarO mahitvE tasya dEhajaH| sarvAtmanA zritaH kRSNaM tatparAMzcApyanuvrataH||3|| |
kimanvapRcchanmaitrEyaM virajAstIrthasEvayA| upagamya kuzAvarta AsInaM tattvavittamam||4|| |
tayOH saMvadatOH sUta pravRttA hyamalAH kathAH| ApO gAGgA ivAghaghnIrharEH pAdAmbujAzrayAH||5|| |
tA naH kIrtaya bhadraM tE kIrtanyOdArakarmaNaH| rasajJaH kO nu tRpyEta harilIlAmRtaM piban||6|| |
EvamugrazravAH pRSTa RSibhirnaimiSAyanaiH| bhagavatyarpitAdhyAtmastAnAha zrUyatAmiti||7|| |
sUta uvAca
harErdhRtakrODatanOH svamAyayA nizamya gOruddharaNaM rasAtalAt| lIlAM hiraNyAkSamavajJayA hataM saJjAtaharSO munimAha bhArataH||8|| |
vidura uvAca
prajApatipatiH sRSTvA prajAsargE prajApatIn| kimArabhata mE brahmanprabrUhyavyaktamArgavit||9|| |
yE marIcyAdayO viprA yastu svAyambhuvO manuH| tE vai brahmaNa AdEzAtkathamEtadabhAvayan||10|| |
sadvitIyAH kimasRjansvatantrA uta karmasu| AhO svitsaMhatAH sarva idaM sma samakalpayan||11|| |
maitrEya uvAca
daivEna durvitarkyENa parENAnimiSENa ca| jAtakSObhAdbhagavatO mahAnAsIdguNatrayAt||12|| |
rajaHpradhAnAnmahatastriliGgO daivacOditAt| jAtaH sasarja bhUtAdirviyadAdIni paJcazaH||13|| |
tAni caikaikazaH sraSTumasamarthAni bhautikam| saMhatya daivayOgEna haimamaNDamavAsRjan||14|| |
sO'zayiSTAbdhisalilE ANDakOzO nirAtmakaH| sAgraM vai varSasAhasramanvavAtsIttamIzvaraH||15|| |
tasya nAbhErabhUtpadmaM sahasrArkOrudIdhiti| sarvajIvanikAyaukO yatra svayamabhUtsvarAT||16|| |
sO'nuviSTO bhagavatA yaH zEtE salilAzayE| lOkasaMsthAM yathA pUrvaM nirmamE saMsthayA svayA||17|| |
sasarja cchAyayAvidyAM paJcaparvANamagrataH| tAmisramandhatAmisraM tamO mOhO mahAtamaH||18|| |
visasarjAtmanaH kAyaM nAbhinandaMstamOmayam| jagRhuryakSarakSAMsi rAtriM kSuttRTsamudbhavAm||19|| |
kSuttRDbhyAmupasRSTAstE taM jagdhumabhidudruvuH| mA rakSatainaM jakSadhvamityUcuH kSuttRDarditAH||20|| |
dEvastAnAha saMvignO mA mAM jakSata rakSata| ahO mE yakSarakSAMsi prajA yUyaM babhUvitha||21|| |
dEvatAH prabhayA yA yA dIvyanpramukhatO'sRjat| tE ahArSurdEvayantO visRSTAM tAM prabhAmahaH||22|| |
dEvO'dEvAJjaghanataH sRjati smAtilOlupAn| ta EnaM lOlupatayA maithunAyAbhipEdirE||23|| |
tatO hasansa bhagavAnasurairnirapatrapaiH| anvIyamAnastarasA kruddhO bhItaH parApatat||24|| |
sa upavrajya varadaM prapannArtiharaM harim| anugrahAya bhaktAnAmanurUpAtmadarzanam||25|| |
pAhi mAM paramAtmaMstE prESaNEnAsRjaM prajAH| tA imA yabhituM pApA upAkrAmanti mAM prabhO||26|| |
tvamEkaH kila lOkAnAM kliSTAnAM klEzanAzanaH| tvamEkaH klEzadastESAmanAsannapadAM tava||27|| |
sO'vadhAryAsya kArpaNyaM viviktAdhyAtmadarzanaH| vimuJcAtmatanuM ghOrAmityuktO vimumOca ha||28|| |
tAM kvaNaccaraNAmbhOjAM madavihvalalOcanAm| kAJcIkalApavilasad dukUlacchannarOdhasam||29|| |
anyOnyazlESayOttuGga nirantarapayOdharAm| sunAsAM sudvijAM snigdha hAsalIlAvalOkanAm||30|| |
gUhantIM vrIDayAtmAnaM nIlAlakavarUthinIm| upalabhyAsurA dharma sarvE sammumuhuH striyam||31|| |
ahO rUpamahO dhairyamahO asyA navaM vayaH| madhyE kAmayamAnAnAmakAmEva visarpati||32|| |
vitarkayantO bahudhA tAM sandhyAM pramadAkRtim| abhisambhAvya vizrambhAtparyapRcchankumEdhasaH||33|| |
kAsi kasyAsi rambhOru kO vArthastE'tra bhAmini| rUpadraviNapaNyEna durbhagAnnO vibAdhasE||34|| |
yA vA kAcittvamabalE diSTyA sandarzanaM tava| utsunOSIkSamANAnAM kandukakrIDayA manaH||35|| |
naikatra tE jayati zAlini pAdapadmaM ghnantyA muhuH karatalEna patatpataGgam| madhyaM viSIdati bRhatstanabhArabhItaM zAntEva dRSTiramalA suzikhAsamUhaH||36|| |
iti sAyantanIM sandhyAmasurAH pramadAyatIm| pralObhayantIM jagRhurmatvA mUDhadhiyaH striyam||37|| |
prahasya bhAvagambhIraM jighrantyAtmAnamAtmanA| kAntyA sasarja bhagavAngandharvApsarasAM gaNAn||38|| |
visasarja tanuM tAM vai jyOtsnAM kAntimatIM priyAm| ta Eva cAdaduH prItyA vizvAvasupurOgamAH||39|| |
sRSTvA bhUtapizAcAMzca bhagavAnAtmatandriNA| digvAsasO muktakEzAnvIkSya cAmIlayaddRzau||40|| |
jagRhustadvisRSTAM tAM jRmbhaNAkhyAM tanuM prabhOH nidrAmindriyaviklEdO yayA bhUtESu dRzyatE yEnOcchiSTAndharSayanti tamunmAdaM pracakSatE||41|| |
UrjasvantaM manyamAna AtmAnaM bhagavAnajaH| sAdhyAngaNAnpitRgaNAnparOkSENAsRjatprabhuH||42|| |
ta AtmasargaM taM kAyaM pitaraH pratipEdirE| sAdhyEbhyazca pitRbhyazca kavayO yadvitanvatE||43|| |
siddhAnvidyAdharAMzcaiva tirOdhAnEna sO'sRjat| tEbhyO'dadAttamAtmAnamantardhAnAkhyamadbhutam||44|| |
sa kinnarAnkimpuruSAnpratyAtmyEnAsRjatprabhuH| mAnayannAtmanAtmAnamAtmAbhAsaM vilOkayan||45|| |
tE tu tajjagRhU rUpaM tyaktaM yatparamESThinA| mithunIbhUya gAyantastamEvOSasi karmabhiH||46|| |
dEhEna vai bhOgavatA zayAnO bahucintayA| sargE'nupacitE krOdhAdutsasarja ha tadvapuH||47|| |
yE'hIyantAmutaH kEzA ahayastE'Gga jajJirE| sarpAH prasarpataH krUrA nAgA bhOgOrukandharAH||48|| |
sa AtmAnaM manyamAnaH kRtakRtyamivAtmabhUH| tadA manUnsasarjAntE manasA lOkabhAvanAn||49|| |
tEbhyaH sO'sRjatsvIyaM puraM puruSamAtmavAn| tAndRSTvA yE purA sRSTAH prazazaMsuH prajApatim||50|| |
ahO EtajjagatsraSTaH sukRtaM bata tE kRtam| pratiSThitAH kriyA yasminsAkamannamadAma hE||51|| |
tapasA vidyayA yuktO yOgEna susamAdhinA| RSInRSirhRSIkEzaH sasarjAbhimatAH prajAH||52|| |
tEbhyazcaikaikazaH svasya dEhasyAMzamadAdajaH yattatsamAdhiyOgarddhi tapOvidyAviraktimat||53|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM tRtIyaskandhE viMzO'dhyAyaH||