From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 10
prathamO'dhyAyaH
zrIrAjOvAca
kathitO vaMzavistArO bhavatA sOmasUryayOH| rAjJAM cObhayavaMzyAnAM caritaM paramAdbhutam||1|| |
yadOzca dharmazIlasya nitarAM munisattama| tatrAMzEnAvatIrNasya viSNOrvIryANi zaMsa naH||2|| |
avatIrya yadOrvaMzE bhagavAnbhUtabhAvanaH| kRtavAnyAni vizvAtmA tAni nO vada vistarAt||3|| |
nivRttatarSairupagIyamAnAdbhavauSadhAcchrOtramanO'bhirAmAt| ka uttamazlOkaguNAnuvAdAtpumAnvirajyEta vinA pazughnAt||4|| |
pitAmahA mE samarE'maraJjayairdEvavratAdyAtirathaistimiGgilaiH| duratyayaM kauravasainyasAgaraM kRtvAtaranvatsapadaM sma yatplavAH||5|| |
drauNyastravipluSTamidaM madaGgaM santAnabIjaM kurupANDavAnAm| jugOpa kukSiM gata AttacakrO mAtuzca mE yaH zaraNaM gatAyAH||6|| |
vIryANi tasyAkhiladEhabhAjAmantarbahiH pUruSakAlarUpaiH| prayacchatO mRtyumutAmRtaM ca mAyAmanuSyasya vadasva vidvan||7|| |
rOhiNyAstanayaH prOktO rAmaH saGkarSaNastvayA| dEvakyA garbhasambandhaH kutO dEhAntaraM vinA||8|| |
kasmAnmukundO bhagavAnpiturgEhAdvrajaM gataH| kva vAsaM jJAtibhiH sArdhaM kRtavAnsAtvatAM patiH||9|| |
vrajE vasankimakarOnmadhupuryAM ca kEzavaH| bhrAtaraM cAvadhItkaMsaM mAturaddhAtadarhaNam||10|| |
dEhaM mAnuSamAzritya kati varSANi vRSNibhiH| yadupuryAM sahAvAtsItpatnyaH katyabhavanprabhOH||11|| |
Etadanyacca sarvaM mE munE kRSNavicESTitam| vaktumarhasi sarvajJa zraddadhAnAya vistRtam||12|| |
naiSAtiduHsahA kSunmAM tyaktOdamapi bAdhatE| pibantaM tvanmukhAmbhOja cyutaM harikathAmRtam||13|| |
sUta uvAca
EvaM nizamya bhRgunandana sAdhuvAdaM vaiyAsakiH sa bhagavAnatha viSNurAtam| pratyarcya kRSNacaritaM kalikalmaSaghnaM vyAhartumArabhata bhAgavatapradhAnaH||14|| |
zrIzuka uvAca
samyagvyavasitA buddhistava rAjarSisattama| vAsudEvakathAyAM tE yajjAtA naiSThikI ratiH||15|| |
vAsudEvakathApraznaH puruSAMstrInpunAti hi| vaktAraM pracchakaM zrOtRRMstatpAdasalilaM yathA||16|| |
bhUmirdRptanRpavyAja daityAnIkazatAyutaiH| AkrAntA bhUribhArENa brahmANaM zaraNaM yayau||17|| |
gaurbhUtvAzrumukhI khinnA krandantI karuNaM vibhOH| upasthitAntikE tasmai vyasanaM samavOcata||18|| |
brahmA tadupadhAryAtha saha dEvaistayA saha| jagAma satrinayanastIraM kSIrapayOnidhEH||19|| |
tatra gatvA jagannAthaM dEvadEvaM vRSAkapim| puruSaM puruSasUktEna upatasthE samAhitaH||20|| |
giraM samAdhau gaganE samIritAM nizamya vEdhAstridazAnuvAca ha| gAM pauruSIM mE zRNutAmarAH punarvidhIyatAmAzu tathaiva mA ciram||21|| |
puraiva puMsAvadhRtO dharAjvarO bhavadbhiraMzairyaduSUpajanyatAm| sa yAvadurvyA bharamIzvarEzvaraH svakAlazaktyA kSapayaMzcarEdbhuvi||22|| |
vasudEvagRhE sAkSAdbhagavAnpuruSaH paraH| janiSyatE tatpriyArthaM sambhavantu surastriyaH||23|| |
vAsudEvakalAnantaH sahasravadanaH svarAT| agratO bhavitA dEvO harEH priyacikIrSayA||24|| |
viSNOrmAyA bhagavatI yayA sammOhitaM jagat| AdiSTA prabhuNAMzEna kAryArthE sambhaviSyati||25|| |
zrIzuka uvAca
ityAdizyAmaragaNAnprajApatipatirvibhuH| AzvAsya ca mahIM gIrbhiH svadhAma paramaM yayau||26|| |
zUrasEnO yadupatirmathurAmAvasanpurIm| mAthurAJchUrasEnAMzca viSayAnbubhujE purA||27|| |
rAjadhAnI tataH sAbhUtsarvayAdavabhUbhujAm| mathurA bhagavAnyatra nityaM sannihitO hariH||28|| |
tasyAM tu karhicicchaurirvasudEvaH kRtOdvahaH| dEvakyA sUryayA sArdhaM prayANE rathamAruhat||29|| |
ugrasEnasutaH kaMsaH svasuH priyacikIrSayA| razmInhayAnAM jagrAha raukmai rathazatairvRtaH||30|| |
catuHzataM pAribarhaM gajAnAM hEmamAlinAm| azvAnAmayutaM sArdhaM rathAnAM ca triSaTzatam||31|| |
dAsInAM sukumArINAM dvE zatE samalaGkRtE| duhitrE dEvakaH prAdAdyAnE duhitRvatsalaH||32|| |
zaGkhatUryamRdaGgAzca nEdurdundubhayaH samam| prayANaprakramE tAta varavadhvOH sumaGgalam||33|| |
pathi pragrahiNaM kaMsamAbhASyAhAzarIravAk| asyAstvAmaSTamO garbhO hantA yAM vahasE'budha||34|| |
ityuktaH sa khalaH pApO bhOjAnAM kulapAMsanaH| bhaginIM hantumArabdhaM khaDgapANiH kacE'grahIt||35|| |
taM jugupsitakarmANaM nRzaMsaM nirapatrapam| vasudEvO mahAbhAga uvAca parisAntvayan||36|| |
zrIvasudEva uvAca
zlAghanIyaguNaH zUrairbhavAnbhOjayazaskaraH| sa kathaM bhaginIM hanyAtstriyamudvAhaparvaNi||37|| |
mRtyurjanmavatAM vIra dEhEna saha jAyatE| adya vAbdazatAntE vA mRtyurvai prANinAM dhruvaH||38|| |
dEhE paJcatvamApannE dEhI karmAnugO'vazaH| dEhAntaramanuprApya prAktanaM tyajatE vapuH||39|| |
vrajaMstiSThanpadaikEna yathaivaikEna gacchati| yathA tRNajalaukaivaM dEhI karmagatiM gataH||40|| |
svapnE yathA pazyati dEhamIdRzaM manOrathEnAbhiniviSTacEtanaH| dRSTazrutAbhyAM manasAnucintayanprapadyatE tatkimapi hyapasmRtiH||41|| |
yatO yatO dhAvati daivacOditaM manO vikArAtmakamApa paJcasu| guNESu mAyArOcitESu dEhyasau prapadyamAnaH saha tEna jAyatE||42|| |
jyOtiryathaivOdakapArthivESvadaH samIravEgAnugataM vibhAvyatE| EvaM svamAyAracitESvasau pumAn guNESu rAgAnugatO vimuhyati||43|| |
tasmAnna kasyaciddrOhamAcarEtsa tathAvidhaH| AtmanaH kSEmamanvicchandrOgdhurvai paratO bhayam||44|| |
ESA tavAnujA bAlA kRpaNA putrikOpamA| hantuM nArhasi kalyANImimAM tvaM dInavatsalaH||45|| |
zrIzuka uvAca
EvaM sa sAmabhirbhEdairbOdhyamAnO'pi dAruNaH| na nyavartata kauravya puruSAdAnanuvrataH||46|| |
nirbandhaM tasya taM jJAtvA vicintyAnakadundubhiH| prAptaM kAlaM prativyODhumidaM tatrAnvapadyata||47|| |
mRtyurbuddhimatApOhyO yAvadbuddhibalOdayam| yadyasau na nivartEta nAparAdhO'sti dEhinaH||48|| |
pradAya mRtyavE putrAnmOcayE kRpaNAmimAm| sutA mE yadi jAyEranmRtyurvA na mriyEta cEt||49|| |
viparyayO vA kiM na syAdgatirdhAturduratyayA| upasthitO nivartEta nivRttaH punarApatEt||50|| |
agnEryathA dAruviyOgayOgayOradRSTatO'nyanna nimittamasti| EvaM hi jantOrapi durvibhAvyaH zarIrasaMyOgaviyOgahEtuH||51|| |
EvaM vimRzya taM pApaM yAvadAtmanidarzanam| pUjayAmAsa vai zaurirbahumAnapuraHsaram||52|| |
prasannavadanAmbhOjO nRzaMsaM nirapatrapam| manasA dUyamAnEna vihasannidamabravIt||53|| |
zrIvasudEva uvAca
na hyasyAstE bhayaM saumya yadvai sAhAzarIravAk| putrAnsamarpayiSyE'syA yatastE bhayamutthitam||54|| |
zrIzuka uvAca
svasurvadhAnnivavRtE kaMsastadvAkyasAravit| vasudEvO'pi taM prItaH prazasya prAvizadgRham||55|| |
atha kAla upAvRttE dEvakI sarvadEvatA| putrAnprasuSuvE cASTau kanyAM caivAnuvatsaram||56|| |
kIrtimantaM prathamajaM kaMsAyAnakadundubhiH| arpayAmAsa kRcchrENa sO'nRtAdativihvalaH||57|| |
kiM duHsahaM nu sAdhUnAM viduSAM kimapEkSitam| kimakAryaM kadaryANAM dustyajaM kiM dhRtAtmanAm||58|| |
dRSTvA samatvaM tacchaurEH satyE caiva vyavasthitim| kaMsastuSTamanA rAjanprahasannidamabravIt||59|| |
pratiyAtu kumArO'yaM na hyasmAdasti mE bhayam| aSTamAdyuvayOrgarbhAnmRtyurmE vihitaH kila||60|| |
tathEti sutamAdAya yayAvAnakadundubhiH| nAbhyanandata tadvAkyamasatO'vijitAtmanaH||61|| |
nandAdyA yE vrajE gOpA yAzcAmISAM ca yOSitaH| vRSNayO vasudEvAdyA dEvakyAdyA yadustriyaH||62|| |
sarvE vai dEvatAprAyA ubhayOrapi bhArata| jJAtayO bandhusuhRdO yE ca kaMsamanuvratAH||63|| |
EtatkaMsAya bhagavAJchazaMsAbhyEtya nAradaH| bhUmErbhArAyamANAnAM daityAnAM ca vadhOdyamam||64|| |
RSErvinirgamE kaMsO yadUnmatvA surAniti| dEvakyA garbhasambhUtaM viSNuM ca svavadhaM prati||65|| |
dEvakIM vasudEvaM ca nigRhya nigaDairgRhE| jAtaM jAtamahanputraM tayOrajanazaGkayA||66|| |
mAtaraM pitaraM bhrAtRRnsarvAMzca suhRdastathA| ghnanti hyasutRpO lubdhA rAjAnaH prAyazO bhuvi||67|| |
AtmAnamiha saJjAtaM jAnanprAgviSNunA hatam| mahAsuraM kAlanEmiM yadubhiH sa vyarudhyata||68|| |
ugrasEnaM ca pitaraM yadubhOjAndhakAdhipam svayaM nigRhya bubhujE zUrasEnAnmahAbalaH||69|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM dazamaskandhE pUrvArdhE prathamO'dhyAyaH||