From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 09
SaSThO'dhyAyaH
zrIzuka uvAca
virUpaH kEtumAnchambhurambarISasutAstrayaH| virUpAtpRSadazvO'bhUttatputrastu rathItaraH||1|| |
rathItarasyAprajasya bhAryAyAM tantavE'rthitaH| aGgirA janayAmAsa brahmavarcasvinaH sutAn||2|| |
EtE kSEtraprasUtA vai punastvAGgirasAH smRtAH| rathItarANAM pravarAH kSEtrOpEtA dvijAtayaH||3|| |
kSuvatastu manOrjajJE ikSvAkurghrANataH sutaH| tasya putrazatajyESThA vikukSinimidaNDakAH||4|| |
tESAM purastAdabhavannAryAvartE nRpA nRpa| paJcaviMzatiH pazcAcca trayO madhyE'parE'nyataH||5|| |
sa EkadASTakAzrAddhE ikSvAkuH sutamAdizat| mAMsamAnIyatAM mEdhyaM vikukSE gaccha mA ciram||6|| |
tathEti sa vanaM gatvA mRgAnhatvA kriyArhaNAn| zrAntO bubhukSitO vIraH zazaM cAdadapasmRtiH||7|| |
zESaM nivEdayAmAsa pitrE tEna ca tadguruH| cOditaH prOkSaNAyAha duSTamEtadakarmakam||8|| |
jJAtvA putrasya tatkarma guruNAbhihitaM nRpaH| dEzAnniHsArayAmAsa sutaM tyaktavidhiM ruSA||9|| |
sa tu viprENa saMvAdaM jJApakEna samAcaran| tyaktvA kalEvaraM yOgI sa tEnAvApa yatparam||10|| |
pitaryuparatE'bhyEtya vikukSiH pRthivImimAm| zAsadIjE hariM yajJaiH zazAda iti vizrutaH||11|| |
puraJjayastasya suta indravAha itIritaH| kakutstha iti cApyuktaH zRNu nAmAni karmabhiH||12|| |
kRtAnta AsItsamarO dEvAnAM saha dAnavaiH| pArSNigrAhO vRtO vIrO dEvairdaityaparAjitaiH||13|| |
vacanAddEvadEvasya viSNOrvizvAtmanaH prabhOH| vAhanatvE vRtastasya babhUvEndrO mahAvRSaH||14|| |
sa sannaddhO dhanurdivyamAdAya vizikhAnchitAn| stUyamAnastamAruhya yuyutsuH kakudi sthitaH||15|| |
tEjasApyAyitO viSNOH puruSasya mahAtmanaH| pratIcyAM dizi daityAnAM nyaruNattridazaiH puram||16|| |
taistasya cAbhUtpradhanaM tumulaM lOmaharSaNam| yamAya bhallairanayaddaityAnabhiyayurmRdhE||17|| |
tasyESupAtAbhimukhaM yugAntAgnimivOlbaNam| visRjya dudruvurdaityA hanyamAnAH svamAlayam||18|| |
jitvA paraM dhanaM sarvaM sastrIkaM vajrapANayE| pratyayacchatsa rAjarSiriti nAmabhirAhRtaH||19|| |
puraJjayasya putrO'bhUdanEnAstatsutaH pRthuH| vizvagandhistatazcandrO yuvanAzvastu tatsutaH||20|| |
zrAvastastatsutO yEna zrAvastI nirmamE purI| bRhadazvastu zrAvastistataH kuvalayAzvakaH||21|| |
yaH priyArthamutaGkasya dhundhunAmAsuraM balI| sutAnAmEkaviMzatyA sahasrairahanadvRtaH||22|| |
dhundhumAra iti khyAtastatsutAstE ca jajvaluH| dhundhOrmukhAgninA sarvE traya EvAvazESitAH||23|| |
dRDhAzvaH kapilAzvazca bhadrAzva iti bhArata| dRDhAzvaputrO haryazvO nikumbhastatsutaH smRtaH||24|| |
bahulAzvO nikumbhasya kRzAzvO'thAsya sEnajit| yuvanAzvO'bhavattasya sO'napatyO vanaM gataH||25|| |
bhAryAzatEna nirviNNa RSayO'sya kRpAlavaH| iSTiM sma vartayAM cakruraindrIM tE susamAhitAH||26|| |
rAjA tadyajJasadanaM praviSTO nizi tarSitaH| dRSTvA zayAnAnviprAMstAnpapau mantrajalaM svayam||27|| |
utthitAstE nizamyAtha vyudakaM kalazaM prabhO| papracchuH kasya karmEdaM pItaM puMsavanaM jalam||28|| |
rAjJA pItaM viditvA vai IzvaraprahitEna tE| IzvarAya namazcakrurahO daivabalaM balam||29|| |
tataH kAla upAvRttE kukSiM nirbhidya dakSiNam| yuvanAzvasya tanayazcakravartI jajAna ha||30|| |
kaM dhAsyati kumArO'yaM stanyE rOrUyatE bhRzam| mAM dhAtA vatsa mA rOdIritIndrO dEzinImadAt||31|| |
na mamAra pitA tasya vipradEvaprasAdataH| yuvanAzvO'tha tatraiva tapasA siddhimanvagAt||32|| |
trasaddasyuritIndrO'Gga vidadhE nAma yasya vai| yasmAttrasanti hyudvignA dasyavO rAvaNAdayaH||33|| |
yauvanAzvO'tha mAndhAtA cakravartyavanIM prabhuH| saptadvIpavatImEkaH zazAsAcyutatEjasA||34|| |
IjE ca yajJaM kratubhirAtmavidbhUridakSiNaiH| sarvadEvamayaM dEvaM sarvAtmakamatIndriyam||35|| |
dravyaM mantrO vidhiryajJO yajamAnastathartvijaH| dharmO dEzazca kAlazca sarvamEtadyadAtmakam||36|| |
yAvatsUrya udEti sma yAvacca pratitiSThati| tatsarvaM yauvanAzvasya mAndhAtuH kSEtramucyatE||37|| |
zazabindOrduhitari bindumatyAmadhAnnRpaH purukutsamambarISaM mucukundaM ca yOginam tESAM svasAraH paJcAzatsaubhariM vavrirE patim||38|| |
yamunAntarjalE magnastapyamAnaH paraM tapaH| nirvRtiM mInarAjasya dRSTvA maithunadharmiNaH||39|| |
jAtaspRhO nRpaM vipraH kanyAmEkAmayAcata| sO'pyAha gRhyatAM brahmankAmaM kanyA svayaMvarE||40|| |
sa vicintyApriyaM strINAM jaraThO'hamasanmataH| valIpalita Ejatka ityahaM pratyudAhRtaH||41|| |
sAdhayiSyE tathAtmAnaM surastrINAmabhIpsitam| kiM punarmanujEndrANAmiti vyavasitaH prabhuH||42|| |
muniH pravEzitaH kSatrA kanyAntaHpuramRddhimat| vRtaH sa rAjakanyAbhirEkaM paJcAzatA varaH||43|| |
tAsAM kalirabhUdbhUyAMstadarthE'pOhya sauhRdam| mamAnurUpO nAyaM va iti tadgatacEtasAm||44|| |
sa bahvRcastAbhirapAraNIya tapaHzriyAnarghyaparicchadESu| gRhESu nAnOpavanAmalAmbhaH saraHsu saugandhikakAnanESu||45|| |
mahArhazayyAsanavastrabhUSaNa snAnAnulEpAbhyavahAramAlyakaiH| svalaGkRtastrIpuruSESu nityadA rEmE'nugAyaddvijabhRGgavandiSu||46|| |
yadgArhasthyaM tu saMvIkSya saptadvIpavatIpatiH| vismitaH stambhamajahAtsArvabhaumazriyAnvitam||47|| |
EvaM gRhESvabhiratO viSayAnvividhaiH sukhaiH| sEvamAnO na cAtuSyadAjyastOkairivAnalaH||48|| |
sa kadAcidupAsIna AtmApahnavamAtmanaH| dadarza bahvRcAcAryO mInasaGgasamutthitam||49|| |
ahO imaM pazyata mE vinAzaM tapasvinaH saccaritavratasya| antarjalE vAricaraprasaGgAtpracyAvitaM brahma ciraM dhRtaM yat||50|| |
saGgaM tyajEta mithunavratInAM mumukSuH sarvAtmanA na visRjEdbahirindriyANi| Ekazcaranrahasi cittamananta IzE yuJjIta tadvratiSu sAdhuSu cEtprasaGgaH||51|| |
EkastapasvyahamathAmbhasi matsyasaGgAt paJcAzadAsamuta paJcasahasrasargaH| nAntaM vrajAmyubhayakRtyamanOrathAnAM mAyAguNairhRtamatirviSayE'rthabhAvaH||52|| |
EvaM vasangRhE kAlaM viraktO nyAsamAsthitaH| vanaM jagAmAnuyayustatpatnyaH patidEvatAH||53|| |
tatra taptvA tapastIkSNamAtmadarzanamAtmavAn| sahaivAgnibhirAtmAnaM yuyOja paramAtmani||54|| |
tAH svapatyurmahArAja nirIkSyAdhyAtmikIM gatim anvIyustatprabhAvENa agniM zAntamivArciSaH||55|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM navamaskandhE SaSThO'dhyAyaH||