From StotraSamhita
< Bhagavatam | Skandha 04
paJcaviMzO'dhyAyaH
maitrEya uvAca
iti sandizya bhagavAnbArhiSadairabhipUjitaH| pazyatAM rAjaputrANAM tatraivAntardadhE haraH||1|| |
rudragItaM bhagavataH stOtraM sarvE pracEtasaH| japantastE tapastEpurvarSANAmayutaM jalE||2|| |
prAcInabarhiSaM kSattaH karmasvAsaktamAnasam| nAradO'dhyAtmatattvajJaH kRpAluH pratyabOdhayat||3|| |
zrEyastvaM katamadrAjankarmaNAtmana IhasE| duHkhahAniH sukhAvAptiH zrEyastannEha cESyatE||4|| |
rAjOvAca
na jAnAmi mahAbhAga paraM karmApaviddhadhIH| brUhi mE vimalaM jJAnaM yEna mucyEya karmabhiH||5|| |
gRhESu kUTadharmESu putradAradhanArthadhIH| na paraM vindatE mUDhO bhrAmyansaMsAravartmasu||6|| |
nArada uvAca
bhO bhOH prajApatE rAjanpazUnpazya tvayAdhvarE| saMjJApitAJjIvasaGghAnnirghRNEna sahasrazaH||7|| |
EtE tvAM sampratIkSantE smarantO vaizasaM tava| samparEtamayaHkUTaizchindantyutthitamanyavaH||8|| |
atra tE kathayiSyE'mumitihAsaM purAtanam| puraJjanasya caritaM nibOdha gadatO mama||9|| |
AsItpuraJjanO nAma rAjA rAjanbRhacchravAH| tasyAvijJAtanAmAsItsakhAvijJAtacESTitaH||10|| |
sO'nvESamANaH zaraNaM babhrAma pRthivIM prabhuH| nAnurUpaM yadAvindadabhUtsa vimanA iva||11|| |
na sAdhu mEnE tAH sarvA bhUtalE yAvatIH puraH| kAmAnkAmayamAnO'sau tasya tasyOpapattayE||12|| |
sa EkadA himavatO dakSiNESvatha sAnuSu| dadarza navabhirdvArbhiH puraM lakSitalakSaNAm||13|| |
prAkArOpavanATTAla parikhairakSatOraNaiH| svarNaraupyAyasaiH zRGgaiH saGkulAM sarvatO gRhaiH||14|| |
nIlasphaTikavaidUrya muktAmarakatAruNaiH| klRptaharmyasthalIM dIptAM zriyA bhOgavatImiva||15|| |
sabhAcatvararathyAbhirAkrIDAyatanApaNaiH| caityadhvajapatAkAbhiryuktAM vidrumavEdibhiH||16|| |
puryAstu bAhyOpavanE divyadrumalatAkulE| nadadvihaGgAlikula kOlAhalajalAzayE||17|| |
himanirjharavipruSmat kusumAkaravAyunA| calatpravAlaviTapa nalinItaTasampadi||18|| |
nAnAraNyamRgavrAtairanAbAdhE munivrataiH| AhUtaM manyatE pAnthO yatra kOkilakUjitaiH||19|| |
yadRcchayAgatAM tatra dadarza pramadOttamAm| bhRtyairdazabhirAyAntImEkaikazatanAyakaiH||20|| |
aJcazIrSAhinA guptAM pratIhArENa sarvataH| anvESamANAmRSabhamaprauDhAM kAmarUpiNIm||21|| |
sunAsAM sudatIM bAlAM sukapOlAM varAnanAm| samavinyastakarNAbhyAM bibhratIM kuNDalazriyam||22|| |
pizaGganIvIM suzrONIM zyAmAM kanakamEkhalAm| padbhyAM kvaNadbhyAM calantIM nUpurairdEvatAmiva||23|| |
stanau vyaJjitakaizOrau samavRttau nirantarau| vastrAntEna nigUhantIM vrIDayA gajagAminIm||24|| |
tAmAha lalitaM vIraH savrIDasmitazObhanAm| snigdhEnApAGgapuGkhEna spRSTaH prEmOdbhramadbhruvA||25|| |
kA tvaM kaJjapalAzAkSi kasyAsIha kutaH sati| imAmupa purIM bhIru kiM cikIrSasi zaMsa mE||26|| |
ka EtE'nupathA yE ta EkAdaza mahAbhaTAH| EtA vA lalanAH subhru kO'yaM tE'hiH puraHsaraH||27|| |
tvaM hrIrbhavAnyasyatha vAgramA patiM vicinvatI kiM munivadrahO vanE| tvadaGghrikAmAptasamastakAmaM kva padmakOzaH patitaH karAgrAt||28|| |
nAsAM varOrvanyatamA bhuvispRkpurImimAM vIravarENa sAkam| arhasyalaGkartumadabhrakarmaNA lOkaM paraM zrIriva yajJapuMsA||29|| |
yadESa mApAGgavikhaNDitEndriyaM savrIDabhAvasmitavibhramadbhruvA| tvayOpasRSTO bhagavAnmanObhavaH prabAdhatE'thAnugRhANa zObhanE||30|| |
tvadAnanaM subhru sutAralOcanaM vyAlambinIlAlakavRndasaMvRtam| unnIya mE darzaya valguvAcakaM yadvrIDayA nAbhimukhaM zucismitE||31|| |
nArada uvAca
itthaM puraJjanaM nArI yAcamAnamadhIravat| abhyanandata taM vIraM hasantI vIra mOhitA||32|| |
na vidAma vayaM samyakkartAraM puruSarSabha| Atmanazca parasyApi gOtraM nAma ca yatkRtam||33|| |
ihAdya santamAtmAnaM vidAma na tataH param| yEnEyaM nirmitA vIra purI zaraNamAtmanaH||34|| |
EtE sakhAyaH sakhyO mE narA nAryazca mAnada| suptAyAM mayi jAgarti nAgO'yaM pAlayanpurIm||35|| |
diSTyAgatO'si bhadraM tE grAmyAnkAmAnabhIpsasE| udvahiSyAmi tAMstE'haM svabandhubhirarindama||36|| |
imAM tvamadhitiSThasva purIM navamukhIM vibhO| mayOpanItAngRhNAnaH kAmabhOgAnzataM samAH||37|| |
kaM nu tvadanyaM ramayE hyaratijJamakOvidam| asamparAyAbhimukhamazvastanavidaM pazum||38|| |
dharmO hyatrArthakAmau ca prajAnandO'mRtaM yazaH| lOkA vizOkA virajA yAnna kEvalinO viduH||39|| |
pitRdEvarSimartyAnAM bhUtAnAmAtmanazca ha| kSEmyaM vadanti zaraNaM bhavE'sminyadgRhAzramaH||40|| |
kA nAma vIra vikhyAtaM vadAnyaM priyadarzanam| na vRNIta priyaM prAptaM mAdRzI tvAdRzaM patim||41|| |
kasyA manastE bhuvi bhOgibhOgayOH striyA na sajjEdbhujayOrmahAbhuja| yO'nAthavargAdhimalaM ghRNOddhata smitAvalOkEna caratyapOhitum||42|| |
nArada uvAca
iti tau dampatI tatra samudya samayaM mithaH| tAM pravizya purIM rAjanmumudAtE zataM samAH||43|| |
upagIyamAnO lalitaM tatra tatra ca gAyakaiH| krIDanparivRtaH strIbhirhradinImAvizacchucau||44|| |
saptOpari kRtA dvAraH purastasyAstu dvE adhaH| pRthagviSayagatyarthaM tasyAM yaH kazcanEzvaraH||45|| |
paJca dvArastu paurastyA dakSiNaikA tathOttarA| pazcimE dvE amUSAM tE nAmAni nRpa varNayE||46|| |
khadyOtAvirmukhI ca prAgdvArAvEkatra nirmitE| vibhrAjitaM janapadaM yAti tAbhyAM dyumatsakhaH||47|| |
nalinI nAlinI ca prAgdvArAvEkatra nirmitE| avadhUtasakhastAbhyAM viSayaM yAti saurabham||48|| |
mukhyA nAma purastAddvAstayApaNabahUdanau| viSayau yAti purarADrasajJavipaNAnvitaH||49|| |
pitRhUrnRpa puryA dvArdakSiNEna puraJjanaH| rASTraM dakSiNapaJcAlaM yAti zrutadharAnvitaH||50|| |
dEvahUrnAma puryA dvA uttarENa puraJjanaH| rASTramuttarapaJcAlaM yAti zrutadharAnvitaH||51|| |
AsurI nAma pazcAddvAstayA yAti puraJjanaH| grAmakaM nAma viSayaM durmadEna samanvitaH||52|| |
nirRtirnAma pazcAddvAstayA yAti puraJjanaH| vaizasaM nAma viSayaM lubdhakEna samanvitaH||53|| |
andhAvamISAM paurANAM nirvAkpEzaskRtAvubhau| akSaNvatAmadhipatistAbhyAM yAti karOti ca||54|| |
sa yarhyantaHpuragatO viSUcInasamanvitaH| mOhaM prasAdaM harSaM vA yAti jAyAtmajOdbhavam||55|| |
EvaM karmasu saMsaktaH kAmAtmA vaJcitO'budhaH| mahiSI yadyadIhEta tattadEvAnvavartata||56|| |
kvacitpibantyAM pibati madirAM madavihvalaH| aznantyAM kvacidaznAti jakSatyAM saha jakSiti||57|| |
kvacidgAyati gAyantyAM rudatyAM rudati kvacit| kvaciddhasantyAM hasati jalpantyAmanu jalpati||58|| |
kvaciddhAvati dhAvantyAM tiSThantyAmanu tiSThati| anu zEtE zayAnAyAmanvAstE kvacidAsatIm||59|| |
kvacicchRNOti zRNvantyAM pazyantyAmanu pazyati| kvacijjighrati jighrantyAM spRzantyAM spRzati kvacit||60|| |
kvacicca zOcatIM jAyAmanu zOcati dInavat| anu hRSyati hRSyantyAM muditAmanu mOdatE||61|| |
vipralabdhO mahiSyaivaM sarvaprakRtivaJcitaH nEcchannanukarOtyajJaH klaibyAtkrIDAmRgO yathA||62|| |
||iti zrImadbhAgavatE mahApurANE pAramahaMsyAM saMhitAyAM caturthaskandhE paJcaviMzO'dhyAyaH||